داده در عصر فناوری، نهتنها بهعنوان ماده خام تصمیمسازی بلکه بهمثابه سرمایهای راهبردی، دارایی حیاتی و زیرساختی ملی، نقشی بنیادین در معماری قدرت ملی، حکمرانی هوشمند و اقتدار دیجیتال دارد.
جوان آنلاین: داده در عصر ظهور مفاهیمی چون کلاندادهها و تحولات پرشتاب فناوری، نهتنها بهعنوان ماده خام تصمیمسازی بلکه بهمثابه سرمایهای راهبردی، دارایی حیاتی و زیرساختی ملی، نقشی بنیادین در معماری قدرت ملی، حکمرانی هوشمند و اقتدار دیجیتال ایفا میکند. از همین روی، کشورهایی که توانستهاند چرخه حیات داده را از مرحله جمعآوری تا تحلیل و بهرهبرداری بهصورت نظاممند و با سازوکارهای حکمرانی یکپارچه مدیریت کنند، در صیانت از امنیت ملی و تابآوری در برابر تهدیدات پیچیده موفقتر عمل کردهاند.
در شرایطی که محیط امنیتی جهان با رشد نمایی دادهها، گسترش هوش مصنوعی و افزایش وابستگی زیرساختهای حیاتی به سامانههای دیجیتال همراه است، سطح تهدیدات سایبری بهصورت تصاعدی در حال افزایش بوده و حملات هدفمند، با استفاده از روشهای ترکیبی و چندبرداری، یکپارچگی و محرمانگی دادهها را به چالش میکشند. از این منظر، حکمرانی داده نه صرفاً ابزار مدیریتی بلکه سازوکار دفاعی برای تضمین تابآوری دیجیتال تلقی میشود.
به عقیده بسیاری از کارشناسان، این ضرورت در شرایط خاص جمهوری اسلامی ایران، بهویژه پس از جنگ ۱۲ روزه و تجاوز رژیم صهیونیستی، اهمیتی مضاعف یافته است؛ زیرا دشمنان با انتقال میدان نبرد به فضای سایبری و بهرهگیری از عملیات اطلاعاتی و نفوذ در سامانههای مبتنی بر داده، درصدد تداوم فشار راهبردی و ایجاد اخلال در فرایندهای حیاتی کشور هستند.
در دوره پسا جنگ، تهدیدات سایبری، خرابکاریهای دادهمحور و حملات به زنجیره تأمین دیجیتال میتوانند بهعنوان امتداد طبیعی عملیات ترکیبی اشغالگران صهیونیست، حوزههای اقتصادی، انرژی، مالی، صنعتی و ارتباطی را به صورت همزمان هدف قرار دهند. بر این اساس، طراحی و پیادهسازی نظام جامع حکمرانی داده، بهعنوان ستون فقرات امنیت سایبری ملی، باید بهگونهای باشد که ضمن تضمین سه مؤلفه کلیدی محرمانگی، یکپارچگی و دسترسپذیری، سازوکارهای پیشگیری فعال، شناسایی هوشمند، پاسخ سریع و بازیابی کارآمد را در برابر طیف کامل تهدیدات سایبری و خرابکاریهای دیجیتال فراهم سازد.
