اقتصاد۲۴- اگر تا صبح چهارشنبه این گزاره با تردید در میان برخی فعالان سیاسی دست به دست میشد که جریان خالصساز به دنبال کاهش عمدی مشارکت در انتخابات است، با ردصلاحیت حسن روحانی برای خیلی از صاحبنظران این چالش جدی شده که «شکلگیری یک انتخابات برای برخی جریانهای سیاسی با خروجی مدنظر تضمینشده بر برگزاری انتخابات با مشارکت قابل دفاع ارجحیت پیدا کرده است». در این بین نکته قابل توجه، نه ردصلاحیت حسن روحانی توسط شورای نگهبان، بلکه واکنش و بیانیه او بود که در ادامه به بررسی آن هم خواهیم پرداخت.
چون تقریبا برای هر فعال سیاسی و رسانهای که اندک شناختی از فضای کنونی کشور دارد، قابل پیشبینی بود رئیس دولتهای یازدهم و دوازدهم شانسی برای عبور از شورای نگهبان ندارد. آن زمان که برخی روزنامهها و افراد بهاصطلاح تئوریسین و سخنران جریان رادیکال برای شورای نگهبان خطونشان میکشیدند که مبادا حسن روحانی را تأیید کند، زنگ خطر حذفش و متعاقب آن پیگیری «پروژه انتخابات حداقلی» از سوی برخی جناحهای سیاسی به صدا درآمده بود. آش تلاش برای ردصلاحیت حسن روحانی آنقدر شور شده بود که خود او هم در بند دوم از بیانیه چهارشنبهاش (در واکنش به ردصلاحیت خود) نوشت: «گرچه در زمان ثبتنام هم میشد حدس زد که وقتی عدهای در دو انتخابات قبلی به جرم حمایت از روحانی رد شدهاند، خود روحانی را هم رد کنند، اما من نمیتوانستم به بهانه عمل نادرست دیگران، به وظیفهای که خود درست تشخیص میدادم، عمل نکنم. این بار هم به عشق مردم و برای پیشگیری از خطراتی که میهن را تهدید میکند، خود را در معرض حملات و تعرضات قرار دادم».
نمیتوان منکر شد که تأیید صلاحیت حضور حسن روحانی میتوانست درصدی ولو اندک از پایگاه رأی مردمی او را پای صندوقها بکشاند. ردصلاحیت چهرههایی همچون روحانی افزون بر تغییر قانون انتخابات توسط مجلس یازدهم و دولت سیزدهم، عملکرد هیئتهای نظارت و اجرائی و شوای نگهبان و برخی اقدامات نظیر کاهش سهمیه سوخت، سهمیهبندیشدن نان، افزایش نرخ ارز و طلا و اجرای حکم محکومان وقایع سال گذشته و… در روزهای منتهی به انتخابات است. آنگونه که حتی برخی از نمایندگان مجلس میگویند همه این نکات شبههای دال بر زمینهچینی برای کاهش مشارکت در انتخابات باقی نمیگذارد.
البته از منظری مهمتر هم میتوان به ردصلاحیت حسن روحانی نگریست؛ همان زاویهای که عباس عبدی به آن اشاره داشت و راجع به آن نوشته «در نقد ردصلاحیت روحانی، به گذشته او اشاره میشود، ولی چنین فهمیده میشود که ردصلاحیتها مربوط به احتمالات آینده است و ربطی به گذشته ندارد». حسامالدین آشنا هم تنها با درج دو کلمه معنادار، همان اشاره عبدی را در قالب یک سؤال طرح کرد؛ سؤالی با این کلیدواژهها «مصلحت نبود یا صلاحیت؟». حتی طیف اصولگرا هم به این گزاره اذعان داشتهاند؛ همچنان که جواد کریمیقدوسی نیز چنین گفت: «کسی که استعداد و اراده سقیفهسازی را داشت، توسط شورای نگهبان ردصلاحیت شد». باید به این نکته حائز اهمیت نیز اشاره کرد که قبل از توییت مشاور حسن روحانی (آشنا)، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی (عبدی)، نماینده مجلس (کریمیقدوسی) و دیگران، روزنامه جوان هم ۲۰ روز پیش و در هفدهم دیماه در مورد حذف حسن روحانی از جریانسازی و تصمیمگیری مجلس آتی خبرگان رهبری برای آن چیزی که به زعم آنها «هنگامه سخت» خوانده شده، سخن گفته بود؛ چنانی که این روزنامه مینویسد: «روحانی کاندیدای انتخابات خبرگان رهبری است و این ذهنیت را دارد که در مجلس آتی بسیار محتمل است خبرگان مجبور به گرفتن آن تصمیم سخت و مهم شود. این ذهنیت را پنهان هم نکرده و بیان نمود. البته نگفت چطور چنین چیزی را پیشبینی کرده، اما پیشبینی نکرده که شاید خودش هم در آن هنگامه تصمیم سخت و مهم نباشد!».