حذف فارسی؛ خاموش‌کردن بخشی از حافظه افغانستان

در تاریخ ملت‌ها، زبان تنها وسیله‌ای برای گفت‌وگو نیست. زبان حافظه جمعی، روایت تاریخی، نظام فکری و بخشی از هویت یک جامعه است. ملت‌ها با زبان خود گذشته را به یاد می‌آورند، فرهنگ خود را حفظ می‌کنند و آینده را می‌سازند. هرگاه زبانی به حاشیه رانده شود، تنها واژه‌ها حذف نمی‌شوند؛ بلکه بخشی از حافظه، تاریخ و هویت مردمی نیز آسیب می‌بیند که با آن زبان زنده‌گی کرده‌اند. به همین دلیل، در بسیاری از کشورها مساله زبان صرفاً یک موضوع ادبی یا آموزشی نیست، بلکه موضوعی سیاسی، فرهنگی و هویتی است.

به گزارش هشت صبح، افغانستان کشوری چندزبانه و چندفرهنگی است. در طول تاریخ، زبان‌های گوناگون در این سرزمین حضور داشته‌اند و هر یک سهمی در شکل‌گیری فرهنگ و هویت کشور داشته‌اند. در این میان، زبان فارسی یکی از مهم‌ترین زبان‌های تاریخی افغانستان بوده است؛ زبانی که قرن‌ها در حوزه ادبیات، آموزش، فرهنگ، دیوان‌سالاری و تولید دانش نقش محوری داشته و بخش بزرگی از میراث فرهنگی این سرزمین با آن نوشته و ثبت شده است.

از بلخ و هرات تا کابل و بدخشان، فارسی تنها زبان گفت‌وگوی روزمره نبوده، بلکه زبان شعر، فلسفه، عرفان، تاریخ و اندیشه نیز بوده است. نام‌هایی چون مولانا جلال‌الدین بلخی، سنایی غزنوی، ناصر خسرو بلخی، عبدالرحمان جامی، بیدل دهلوی و ده‌ها چهره دیگر، بخشی از میراث مشترکی هستند که بدون زبان فارسی قابل تصور نیست. این زبان طی قرن‌ها بستری برای تولید فرهنگ و دانش در منطقه بوده و میلیون‌ها انسان اlectedItem || typeof selectedItem.id === ‘undefined’) {
return;
}
const safeId = encodeURIComponent(selectedItem.id);
container.style.display = ‘flex’;
linkEl.href = `/fa/news/${safeId}`;
})();