اقتصاد ۲۴– اگر نگاهی به برخی رسانهها، تابلوهای شهری و شبکههای اجتماعی به ویژه اینستاگرام داشته باشیم با غذاهای پرچربی مواجه میشویم که آنها را «بمب» نامگذاری کرده و مردم را به سوی مصرف به سمت مواد غذایی سوق میدهند. نوشابهها، فستفودها، بستنی و برخی از مواد غذایی دیگر همچون دارو و … مدتها است که تبلیغات آنها در رسانهها ممنوع است، اما روز به روز بر این تبلیغات افزوده میشود.
تبلیغات دارو، مواد بهداشتی، آرایشی، غذایی و … در رسانهها همواره محل اختلاف نهادهای بهداشتی و رسانه های جمعی است. این موضوع در ایران نیز وجود دارد و در این میان هرازگاهی اطلاعیهای از سوی سازمان غذا و دارو منتشر میشود و این موضوع را به رسانهها متذکر میشوند. همچنین دستورالعملی در این رابطه وجود دارد. در این دستورالعمل به استناد بند ج ماده ۷ قانون احکام دایمی برنامههای توسعه، فهرست کالاها و اقدامات آسیبرسان به سلامت (ماده ۳۷) و داروهای با احتمال سوء مصرف جهت اعمال ممنوعیت تبلیغات به کلیه دانشگاهها برای پیشگیری و مقابله با بیماریها و عوامل خطرساز سلامتی که بیشترین هزینه اقتصادی و اجتماعی را دارند ابلاغ شده است.
فهرست اقدامات و کالاهای آسیب رسان به سلامت و داروهای با احتمال سوء مصرف توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و درصد عوارض برای این کالاها در ابتدای هرسال توسط کارگروهی با مسئولیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و با عضویت وزارتخانههای امور اقتصادی و دارایی، بازرگانی، رفاه و تامین اجتماعی و صنایع و معادن و معاونت تعیین و ابلاغ میشود.
در بند ج این دستورالعمل تبلیغ خدمات و کالاهای تهدیدکننده سلامت که مصادیق آن سالانه توسط کارگروه موضوع بند (الف) این ماده تعیین و اعلام میشود از سوی کلیه رسانهها ممنوع است. عدم رعایت مفاد بند (ج) این ماده مستوجب جزای نقدی از ده میلیون (۱۰۰۰۰۰۰۰) ریال تا یک میلیارد (۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰) ریال با حکم مراجع ذیصلاح قضایی خواهد بود. در صورت تکرار برای هربار حداقل بیست درصد (۲۰درصد) به جریمه قبلی اضافه میشود.
علاوه بر این دستورالعمل قانون ممنوعیت تبلیغات و معرفی محصولات و خدمات غیر مجاز و آسیب رسان به سلامت در رسانههای ارتباط جمعی داخلی و بینالمللی و فضاهای مجازی نیز وجود دارد که در مجلس تصویب شده است. در این قانون آمده است، با توجه به اسناد بالادستی نظیر مواد ۳ و ۱۴ قانون مقررات مربوط به امور پزشکی و دارویی، تبصره ۴ ماده ۱۸ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، بند ج ماده ۷ قانون احکام دائمی توسعهای کشور و قانون منع تبلیغات کالاهای آسیبرسان سلامت و غیرمجاز و مقررات جاری، تبلیغ و فروش اینترنتی دارو و مکملها ممنوع است و برخی کالاهای سلامت محور نظیر کالاهای آسیبرسان سلامت نیز حسب مورد با ممنوعیت و یا محدودیت در تبلیغ و فروش اینترنتی مواجه هستند.