طبیعتاً دانشآموزان به عنوان جمعیت وسیع و آیندهساز کشور صرفاً مخاطبان منفعل نیستند، بلکه میشود به آنها به چشم ظرفیتهای پویا و مؤثر برای ساخت آینده کشور نگاه کرد که در شرایط جنگی هم به تناسب شرایط جنگ و رعایت محدودیتهایی که وجود دارد میتوانند در سطوح مختلف فکری، فرهنگی، هنری و اجتماعی نقشآفرینی کنند
جوان آنلاین: بیشترین چیزی که در شرایط جنگی ذهن مردم و مسئولان را به خود مشغول میکند، موضوعات نظامی و چگونگی مقابله با دشمن است. در این میان یکی از افرادی که بیشتر از بقیه مورد بیتوجهی قرار میگیرند، معمولاً دانشآموزان کودک و نوجوانی هستند که از یک طرف متوجه شرایط اضطراب جنگ میشوند و از طرف دیگر به یکباره مشاهده میکنند بزرگسالان دیگر وقت و توان کافی برای توجه به آنها را ندارند. به منظور بررسی اقداماتی که نقشآفرینان مختلف از معلمان و والدین تا رسانهها و وزارت آموزش و پرورش میتوانند در شرایط جنگ و پس از جنگ انجام دهند تا از ظرفیتهای تربیتی موجود بهره برند یا با چالشهای پیشرو مقابله کنند بسته ایدههای عملیاتی برای تربیت در شرایط جنگ و پساجنگ از سوی مؤسسه مطالعات راهبردی تعلیم و تربیت برهان با عنوان بیتالغزل تهیه شده که بستر جمعسپاری نظرات فعالان تعلیموتربیت است. این بسته با مشارکت ۲۷۹ نفر تولید شده و شامل ۳۲۲ ایده تفکیک شده برای نقشهای مختلف است. «جوان» در گفتوگو با علیرضا هاشمیفر، پژوهشگر ارشد اندیشکده تعلیم و تربیت برهان به بررسی بیشتر بیتالغزل پرداخته است.
زمینه شکلگیری بسته ایدههای عملیاتی برای تربیت در شرایط جنگ و پساجنگ چه بود؟
پدیدههایی مانند جنگ و این تجربهای که کشور عزیز ما در جنگ ۱۲ روزه با رژیمصهیونیستی داشت، پدیدههای چند بعدی هستند. شاید آن بُعدی که دیده میشود بعد نظامی و امنیتی ماجراست و جنگ به این ابعاد شناخته میشود، ولی باید توجه کرد لایحههای دیگری هم است که در جامعه و در حین پدیدههایی مانند جنگ آن لایحهها هم به شدت متأثر از این پدیده میشوند؛ یکی از این لایهها، لایه نظام تعلیم و تربیت است. بالاخره حدود ۱۷ میلیون دانشآموز در این کشور در حال زندگی هستند و این سؤال کلیدی است که همگان باید به آن فکر کنند که نسبت پدیدهای مانند جنگ با نظام تعلیم و تربیت و با کنشگران و ذینفعان کلیدی این نظام مانند معلمان، مربیان و مدیران مدارس چیست؟ در سطح حاکمیت و ستاد وزارت آموزش و پرورش و در سطح صف، یعنی مدارس چه نسبتی با آن دارند یا اینکه در کنار دانشآموزان و اولیای آنها عوامل مؤثر بر نظام تعلیم و تربیت مانند صداوسیما و دیگر رسانهها چه نسبتی با جنگ از منظر تربیت و امر آموزش و پرورش باید برقرار کنند.
جنگ هم میتواند به چشم فرصتی برای تربیت دیده شود. اینکه تهدیدات و چالشهایی پیشروی نظام تعلیم و تربیت قرار دارد، اینکه هر کدام از این نقشآفرینانی که نام بردیم چه نسبتی میتوانند در این شرایط برقرار کنند تا از این فرصتها به خوبی استفاده شود یا برای مقابله با تهدیدات و چالشهای پیرامون این اتفاق چه کاری باید انجام داد، مسائلی که لازم است درباره آن صحبت شود، این مسئلهای بود که سعی کردیم در اندیشکده تعلیم و تربیت برهان در این ایام به آن بپردازیم و با یکی از پروژههایی که در اندیشکده برهان داریم، سعی کردیم جوابی به این مسئله بدهیم.