در ژوئن ۲۰۲۴، شی جینپینگ، رئیسجمهور چین از بخش فناوری پیشرفته به عنوان «خط مقدم و میدان نبرد اصلی رقابت بینالمللی» یاد کرد که نظم جهانی و الگوی توسعه را عمیقاً تغییر شکل میدهد
جوان آنلاین: در ژوئن ۲۰۲۴، شی جینپینگ، رئیسجمهور چین از بخش فناوری پیشرفته به عنوان «خط مقدم و میدان نبرد اصلی رقابت بینالمللی» یاد کرد که نظم جهانی و الگوی توسعه را عمیقاً تغییر شکل میدهد. البته او کاملاً درست میگفت چراکه ایالات متحده و چین از طریق توسعه فناوریهای جدید از جمله فناوریهایی با کاربردهای نظامی و غیرنظامی، برای تسلط اقتصادی، نظامی و دیپلماتیک با هم رقابت میکنند.
چین در این جبهه رقیب قدرتمندی است و از زمان اعلام طرح «ساخت چین ۲۰۲۵» در سال ۲۰۱۵، در تمرکز کامل دولت بر پیشرفت فناوریهای نوظهور و حیاتی سرمایهگذاری کرده و در حال رقابت با ایالات متحده است. در سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۴، خودروساز چینی BYD در فروش خودروهای الکتریکی باتریدار از تسلا پیشی گرفت. علاوه بر اینکه BYD از تسلا بزرگتر است، مسلماً مبتکرتر هم هست. شرکت دولتی هواپیماهای تجاری چین نیز قصد دارد در زمینه هوافضا با رهبران ایالاتمتحده رقابت کند. این شرکت در ماه مارس سالجاری، طرحهایی را برای یک جت مافوق صوت دوربرد منتشر کرد که صدای انفجار آن، بلندتر از صدای یک سشوار نیست. همچنین در همین ماه، پکن با استفاده از یک ماهواره کوچک و ارزان، تصاویر رمزگذاری شده کوانتومی را به آفریقای جنوبی ارسال کرد که پیشرفتی بزرگ در ارتباطات کوانتومی محسوب میشود. به این فهرست باید، شرکتهای بیوتکنولوژی چینی در حال رقابت با همتایان امریکایی خود در ساخت داروهای جدید را هم اضافه کرد.
عبور چین از سد امریکا
بخش عمدهای از واکنش دولت ایالات متحده به این رقابت فزاینده در سالهای اخیر، حمایت داخلی بوده است از جمله تعرفههای وضع شده بر خودروهای برقی، محدودیتهایی بر سرمایهگذاریهای چین در بخشهای راهبردی و کنترل صادرات و تجهیزات تراشهسازی مورد استفاده در هوش مصنوعی پیشرفته. اما موفقیت شرکت هوش مصنوعی چینی دیپ سیک (DeepSeek) نشان داد، این رویکرد در نهایت بیهوده است. در چنین شرایطی، اهمیت توجه ایالات متحده به نوآوری دوچندان میشود. از زمان جنگ جهانی دوم، ایالات متحده مرتباً فناوریهای پیشگامانهای را ایجاد و تجاریسازی کرده است. اما دولت ترامپ با ابتکارات اخیر خود برای کاهش بودجه فدرال برای تحقیقات دانشگاهی، در حالی که تهدیدات ژئوپلیتیکی همچنان رو به افزایش است، منبع حیاتی ایدههای جدید برای صنعت و ارتش را به خطر میاندازد، اما بهرغم محوریت تحقیقات دانشگاهی در اقتصاد پیشرفته ایالات متحده و نقش دولت فدرال در چنین تحقیقاتی، در دهههای اخیر حمایت دولت به طور فزایندهای کمرنگ شده است. با وجودی که دلارهای صرف شده، به عنوان درصدی از بودجه فدرال، افزایش یافته است، اما تحقیق و توسعه از بیش از ۱۰ درصد در اواسط دهه ۱۹۶۰- زمانی که ایالات متحده با اتحاد جماهیر شوروی رقابت میکرد- به ۳ درصد کاهش یافته است و تحت دولت فعلی، بودجه اختصاص داده شده به تحقیقات احتمالاً به طور چشمگیری کاهش خواهد یافت.
انگیزه سیاسی در پس تغییرات در دانشگاهها