انقلاب هوش مصنوعی بر دوش تراشهها است و همین اجزای سختافزاری هستند که میتوانند آینده این انقلاب جدید را هدایت کنند. بخش نرمافزاری این تحولات مانند یادگیری ماشین و ساخت مدلهای زبانی به واسطه نیروهای انسانی نخبه قابل اجرا است ولی توان پردازش میتواند انحصار قدرتمندی برای هوش مصنوعی ایجاد کند. در این بین کشورهای در حال توسعه فرصتی شگفتانگیز پیش روی خود میبینند و کشورهای توسعه یافته نیز در تلاش هستند تا از دستاوردهای فنی خود مراقبت کنند، اما آیا ایران توان رقابت در این حوزه را دارد؟
مسیر تولید تراشههای هوش مصنوعی بدون شک برای کشورهای در حال توسعه چالشبرانگیز است. با این حال، با برنامهریزی راهبردی، حمایتهای دولتی، سرمایهگذاریهای هدفمند، و تمرکز بر همکاری و نوآوری میتوان جایگاهی در این حوزه بدست آورد هر چند که انتظار دستیابی به نتیجه در کوتاه مدت نباید داشت.
آنچه در ایران رخ داده، متاسفانه چندان امیدوار کننده نیست. در آخرین مورد از حمایتهای سخاوتمندانهای که از این حوزه شد قرار بود بر اساس تبصره ۷ بودجه ۱۴۰۱ بین ۱۰ تا ۳۰ درصد از منابع تعرفه واردات گوشیهای تلفن همراه بالای ۶۰۰ دلار به حوزه میکروالکترونیک اختصاص یابد اما در نهایت از هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان بودجه، تنها ۲۰۰ میلیارد به صندوق صحا (صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته وابسته به وزارت صنعت) واریز شد و بخشی از این ۲۰۰ میلیارد تومان به میکروالکترونیک و بخش دیگر به حوزه بومی سازی تلفن همراه اختصاص یافت. همین قانون در سال ۱۴۰۲ هم تکرار شده و بر اساس بند ط تبصره ۷ بودجه سالانه، درآمد حاصل از تعرفه واردات برخی گوشیها باید به توسعه میکروالکترونیک اختصاص پیدا کند.