در جنگ آینده، شاید برنده کسی نباشد که موشک بیشتری دارد؛ کسی برنده است که هزینه کمتری برای زدن دشمن میپردازد.
این سؤال ساده، یکی از مهمترین معادلات جنگ هوایی امروز است. پهپادها جنگ را از انحصار سلاحهای گرانقیمت خارج کردهاند. حالا یک وسیله پرنده نسبتاً ارزان میتواند صدها یا هزاران کیلومتر جابهجا شود، اطلاعات جمعآوری کند، زیرساختی را هدف بگیرد یا بخشی از شبکه پدافندی را مجبور به واکنش کند. مسئله زمانی جدیتر میشود که تعداد این اهداف افزایش پیدا کند. یک پهپاد به تنهایی شاید تهدید بزرگی نباشد، اما دهها، صدها یا حتی هزاران پهپاد میتوانند یک شبکه دفاعی را با مسئلهای مواجه کنند که صرفاً نظامی نیست؛ اقتصادی است.
جنگ اوکراین یکی از مهمترین آزمایشگاههای واقعی این تغییر بوده است. استفاده گسترده از پهپادهای انتحاری و ارزانقیمت در کنار موشکهای کروز و بالستیک نشان داده که حملات ترکیبی میتوانند پدافند را مجبور کنند همزمان چند نوع تهدید را مدیریت کند. در چنین شرایطی، سؤال دیگر فقط این نیست که «آیا پدافند میتواند هدف را بزند؟» بلکه سؤال مهمتر این است که «آیا پدافند میتواند این کار را برای هزارمین هدف هم انجام دهد؟»