جنگلهای هیرکانی، واقع در شمال ایران و امتداد ساحل جنوبی دریای خزر، یکی از اکوسیستمهای جنگلی منحصربهفرد جهان به شمار میروند. این جنگلها که نام خود را از منطقه باستانی هیرکانیا گرفتهاند، نواری سبز به طول تقریبی ۸۵۰ کیلومتر را تشکیل میدهند و از غرب به قفقاز و از شرق به مناطق نیمهبیابانی جدا شدهاند.
به گزارش فرارو، این اکوسیستم به عنوان یک پناهگاه زیستی (refugium) شناخته میشود که گونههای گیاهی و جانوری متعددی را از دورانهای زمینشناختی گذشته حفظ کرده است. اهمیت علمی این جنگلها نه تنها در تنوع زیستی بالا، بلکه در نقش کلیدی آنها در پایداری محیط زیستی منطقه نهفته است. در این مطلب، بر اساس مطالعات علمی معتبر، به بررسی قدمت این جنگلها و تأثیرات آنها بر محیط زیست میپردازیم.
قدمت جنگلهای هیرکانی به دوران سوم زمینشناسی (Tertiary) بازمیگردد، که حدود ۲۵ تا ۵۰ میلیون سال پیش را شامل میشود. بر اساس گزارش مرکز میراث جهانی یونسکو، این جنگلها بخشی از پوشش گیاهی گستردهای بودند که بخش عمدهای از نواحی معتدل شمالی را پوشش میدادند. این اکوسیستم در طول دوران کواترنری (Quaternary)، که از حدود ۲٫۵ میلیون سال پیش آغاز شد، به عنوان یک پناهگاه عمل کرده و از تأثیرات یخبندانهای گسترده جان سالم به در برده است.
مطالعات پالئواکولوژیکی، مانند بررسی تاریخچه گیاهی ۲۰ هزار ساله در شمال ایران، نشان میدهد که این جنگلها در دوران یخبندان آخر (Last Glacial Maximumt[randomIndex];
if (!selectedItem || typeof selectedItem.id === ‘undefined’) {
return;
}
const safeId = encodeURIComponent(selectedItem.id);
container.style.display = ‘flex’;
linkEl.href = `/fa/news/${safeId}`;
})();