اقتصاد۲۴ – نیمه آذر ماه بود که لایحه بودجه ۸۴۱ هزار میلیارد تومانی دولت برای سال ۱۴۰۰ به مجلس شورای اسلامی ارائه شد. این لایحه از همان روز اول با انتقادهای فراوان همراه شد و بسیاری گمان میکردند با توجه به رویکردهای اصلاحی در مجلس یازدهم، کلیات لایحه دولت در کمیسیون تلفیق رد خواهد شد، اما این آغاز ماجرا بود و بعد از انتشار تأکیدات بودجهای رهبر انقلاب درخصوص لزوم تسویه بدهی دولت به صندوق توسعه ملی و کاهش برداشت از این صندوق، رئیس جمهور نامهای به رئیس مجلس ارسال کرد و ضمن این نامه مشخص شد اولین تغییر در بودجه برای اعمال برخی اصلاحات کلید خورد و با اصلاحات مربوط به بند ه تبصره ۴ لایحه سقف بودجه به ۸۹۴ هزار میلیارد تومان افزایش یافت.
دقیقاً در همان روز از کمیسیون تلفیق بودجه خبر رسید که کلیات لایحه دولت تأیید شده است، بعد از این خبر موج جدید انتقادها از برخی اعضای کمیسیون تلفیق، توسط دیگر نمایندگان آغاز شد، اما در نهایت جلسات کمیسیون تلفیق آغاز شد و اعمال تغییرات در لایحه دولت با اظهارنظر الیاس نادران رئیس کمیسیون تلفیق در خصوص تهیه یک بودجه دوسقفی ادامه یافت.
در همین خصوص احمد امیرآبادی فراهانی عضو کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۰، با اشاره به مصوبات اخیر این کمیسیون گفت: علیرغم اینکه دولت در لایحه بودجه سال آینده میزان فروش روزانه نفت را ۲.۳ میلیون بشکه پیشبینی کرده بود، اما نمایندگان در این نشست بعد از بحث و بررسی با فروش مقدار ۱ میلیون و پانصد هزار بشکه نفت در روز موافقت کردند.
وی تصریح کرد: همچنین طبق تصمیم کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۰ ارز در سال آینده تکنرخی میشود و بر اساس مصوبه این کمیسیون نرخ ارز در بودجه سال آینده که در زمان حاضر براساس سامانه نیما حدود ۲۶ هزار تومان است به ۱۷ هزار و پانصد هزار تومان کاهش مییابد.
ماجرای نرخ دلار ۱۷۵۰۰ تومانی از چند روز قبل در برخی محافل مشورتی مطرح شده بود، اما این پیشنهاد بهقدری دور از ذهن بود که بعید بهنظر میرسید به این زودیها در کمیسیون تلفیق جدی شود.
بر اساس اخباری که از کمیسیون تلفیق به گوش میرسد، سه سناریو و پیشنهاد اصلی در کمیسیون تلفیق مطرح است که احتمالاً یکی از همین سناریوها در تلفیق تصویب شود.
فصل مشترک این ۳ سناریو، افزایش نرخ ارز محاسباتی بودجه به ۱۷۵۰۰ تومان بر مبنای تکنرخی شدن ارز و احتمالاً حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، افزایش درآمدهای نفتی بودجه از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان پیشنهادی دولت به حدود ۲۸۰ هزار میلیارد تومان، دوسقفی شدن بودجه بر اساس نیمه اول و دوم سال، افزایش درآمد مالیاتی از ۶۰ هزار تا ۲۵۰ هزار میلیارد تومان و افزایش سقف بودجه عمومی دولت به بالای ۱۰۰۰ هزار میلیارد تومان است.
نکته مهمی که باید به آن توجه داشته باشیم اینکه در صورت تثبیت و تصویب نهایی نرخ محاسباتی دلار ۱۷۵۰۰ تومانی (در مجلس و شورای نگهبان) عملاً شاهد افزایش ۳۰۰ درصدی نرخ ارز دولتی که هماکنون ۴۲۰۰ تومان است، خواهیم بود و نرخ ارز محاسباتی ۱۱۵۰۰ تومانی که دولت پیشنهاد کرده بود، با رشد ۵۲ درصدی مواجه میشود.