اقتصاد۲۴– روز گذشته در خبری از سوی هیات دولت اعلام شد که محمد مخبر، معاون اول رئیس‌جمهور، آیین‌نامه اجرایی تبصره ماده ۳ قانون ساماندهی صنعت خودرو را به وزارت صمت، وزارت اقتصاد و دارایی، سازمان حفاظت از محیط زیست، سازمان ملی استاندارد و سازمان برنامه و بودجه ابلاغ کرده است. مطابق این آیین‌نامه اجرایی، اگر میزان انتشار کربن دی‌اکسید خودرو‌ها بیش از ۱۶۹ گرم بر کیلومتر باشد سازندگان آن‌ها باید طبق فرمولی که در این آیین‌نامه آمده جریمه بپردازند که این مبلغ باید در توسعه حملونقل عمومی مصرف شود. این آیین‌نامه اجرایی مربوط به تبصره‌ای است که در ماده ۳ قانون ساماندهی صنعت خودرو مورد تاکید قرار گرفته است. این درحالی است که این قانون در سال ۱۴۰۰ تصویب شده و آیین‌نامه اجرایی این بند بعد از گذشت دو سال ابلاغ شده است.
این تبصره ماده قانونی می‌گوید: «دولت مجاز است ضمن ترویج روش‌های کاهش و بهینه‌سازی مصرف سوخت، نسبت به وضع عوارض پلکانی بر دارندگان خودرو‌های پرمصرف (نسبت به حجم سیلندر) و یا تولید خودرو‌های با مصرف بالاتر از حد مجاز به تشخیص سازمان ملی استاندارد اقدام کند و درآمد حاصل را پس از واریز به حساب خزانه‌داری کل کشور و درج در بودجه‌های سنواتی به یارانه تسهیلات بانکی جهت گسترش حملونقل عمومی اختصاص دهد.» همچنین در این ماده تاکید شده که «آیین‌نامه اجرایی این تبصره حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه می‌شود و به تصویب هیات‌وزیران می‌رسد.» همان‌طور که در متن قانون تاکید شده نهایتا باید تا سه ماه بعد از ابلاغ قانون باید تهیه می‌شد، اما بعد از دو سال سیاستگذار اقدام به ابلاغ این آیین‌نامه کرده است.
نکته قابل‌توجه اینکه با سقف در نظر گرفته شده برای انتشار دی‌اکسیدکربن، بیشتر محصولات تولیدی خودروسازان مشمول این جریمه می‌شوند. طبق اعلام شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران و آخرین آماری که در این زمینه منتشر شده، در سال ۹۹ میانگین انتشار دی‌اکسیدکربن خودرو‌های داخلی ۴۷/ ۱۸۳ گرم بر کیلومتر بوده که ۴۷/ ۱۴ گرم بر کیلومتر بیشتر از سقف در نظر گرفته شده در آیین‌نامه اجرایی مذکور است. همچنین در این سال نزدیک به چهل محصول خودروسازان بیشتر از ۱۶۹ گرم بر کیلومتر دی‌اکسیدکربن تولید کرده بودند. البته بهزاد اشجعی، کارشناس حوزه محیط زیست، به «دنیای اقتصاد» می‌گوید سازمان ملی استاندارد حدود سختگیرانه‌تری نسبت به گذشته در نظر گرفته و احتمالا میانگین نشر دی‌اکسیدکربن از سال ۹۹ تاکنون کمتر شده است.
با‌این‌حال به نظر می‌رسد انگیزه سیاستگذار از اجرای این محدودیت نه مشکلات محیط‌زیستی بلکه میزان مصرف سوخت خودرو‌ها باشد که علاوه بر آلایندگی، هزینه زیادی را نیز از طریق یارانه سوخت به دولت تحمیل می‌کند. کمااینکه جریمه در نظر گرفته شده برای این خودرو‌ها نیز بر اساس یارانه و قیمت سوخت است. با این وجود به نظر می‌رسد سیاستگذار پیش از آنکه سراغ خودرو‌های تولیدی نو برود، دست‌کم موازی با آن باید فکری به حال مصرف سوخت و تولید آلایندگی خودرو‌های فرسوده بکند. طبق اعلام سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی، «از ۳۸میلیون وسیله نقلیه کشور، حدود ۱۷میلیون یعنی معادل ۴۵ درصد فرسوده است». این دست از خودرو‌ها نقش بسزایی در مصرف حامل‌های انرژی و همچنین آلایندگی دارند.
بیشتر بخوانید: قیمت جدید خودرو‌های وارداتی اعلام شد + جدول