اقتصاد۲۴- در رونق حدودا دو ساله سهام عوامل متعددی از جمله جهش نرخ دلار و رشد قیمتهای جهانی مطرح میشوند؛ اما اکنون تقریبا اجماعی نسبی میان تحلیلگران شکل گرفته که محرک اصلی این روزهای بورس جریان قدرتمند نقدینگی است؛ بهطوری که ارزش روزانه معاملات سهام را به چند هزار میلیارد تومان رسانده که در مقایسه با تاریخ بورس و حتی بازارهای رقیب بیسابقه است. توجه به انتظارات تورمی فعالان اقتصادی نشان میدهد همچنان سود مورد انتظار سرمایهگذاران بالاست.
در چنین شرایطی محدودیتهای متعددی در بازارهای رقیب مشاهده میشود که جوابگوی انتظارات نیست؛ از نرخ سود سپردههای بانکی گرفته تا فشارهایی که بر تقاضای بازارهای ارز و طلا وارد میشود. بازار مسکن نیز به علت نیاز به پولهای درشت، قادر به جذب نقدینگی خُرد نیست؛ بنابراین بورس تهران تنها گزینه جذب آزادانه پولهای مردمی شده که رشد مداوم و پرشتاب قیمت سهام را رقم زده است. ناآشنایی معاملهگران تازهوارد با روشهای تحلیلی در کنار عمق کم بازار سهام کشور از جمله مهمترین نگرانیهایی است که کارشناسان نسبت به لحظه پایان این موجسواری روی پولهای جدید ابراز میکنند.
عدم اصلاح جدی و رشد بیوقفه سطح عمومی قیمت سهام با جذب فزاینده پولهای خرد به یکی از کانونیترین بحثها در محافل بورسی تبدیل شده است. بسیاری از تحلیلگران بنیادی بخشی از این رشد را پاسخی به عملکرد مناسب شرکتها طی سالجاری نسبت میدهند و بخش دیگری را با جذابیت تورمی سمت راست ترازنامه بنگاههای بورسی توجیه میکنند. اما همچنان حلقه مفقودهای در توضیح رشدهای سریع قیمت، به خصوص در سهام شرکتهای کوچکتر بورس تهران وجود دارد که سرچشمه آن را احتمالا باید در دستدرازی و مداخلات پولی سیاستگذار در کل اقتصاد ایران جستوجو کرد. به عبارت دیگر، وضعیت اخیر را نمیتوان صرفا با رصد متغیرهای مستقیم اثرگذار بر سهام نظیر نرخ ارز، قیمت جهانی کامودیتیها و رشد اسمی نرخهای فروش توضیح داد بلکه باید به متغیرهای بیرونی همچون سرکوب مالی حاکم بر کل اقتصاد ایران، بهعنوان یکی از نیروهای محرک تقاضای سهام در نظر داشت.