۱۴۰۳/۱۰/۱۷ ۰۹:۵۶
پرسش:
در مجمع تشخیص مصلحت نظام که عهده دار تعیین سیاست های کلی نظام و مرجع نهایی حل اختلاف بین مجلس و شورای نگهبان می باشد، رئیس این مجمع فراتر از رئیس جمهور کشور است! عملا رئیس جمهور ایران با میلیون ها رأی مردم، زیردست رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در جلسات این نهاد می نشیند! آیا این به معنای محدودیت قدرت رئیس جمهور و کاهش اختیارات وی نیست؟ آیا ساختار قانون اساسی در این باره دچار نوعی پارادوکس نشده است؟
پاسخ:
با توجه به اینکه رئیسجمهور دومین مقام کشور و بالاترین فرد اجرایی کشور شناخته میشود و با رأی بالای مردم، در این پست حساس قرار میگیرد، در واقع نماد ویژه ی جمهوریت نظام و عصاره ی خواست ملت شناخته میشود؛ بر این اساس چنین فردی باید در تصمیم-گیریهای نظام نقش اساسی داشته باشد، از جمله در مجمع تشخیص مصلحت نظام که عهدهدار تعیین سیاستهای کلی نظام است. اما برخلاف این موضوع در مجمع تشخیص مصلحت رئیسجمهور به عنوان یک عضو عادی و زیردست رییس مجمع قرار میگیرد، در حالی که این چنین چینشی در موارد اختلافی، خلاف خواست مردم و جمهور است.
در پاسخ به این پرسش به چند نکته میتوان اشاره کرد:
1. د. این قوا مستقل از یکدیگرند.».(1) براساس اصل استقلال قوا که در قانون اساسی بدان تصریح شده است، دیگر نمی توان چنین ادعا کرد که چرا رئیسجمهور با میلیونها رأی، در مجمع تشحیص، زیردست رییس مجمع قرار میگیرد، چون براساس اصل تفکیک قوا، نباید همه ی قدرتهای کشور در اختیار یک نهاد و یک شخص قرار گیرد و همانگونه که رئیسجمهور حقی نسبت به مدیریت و دخالت در امور مجلس به عنوان قوهی مقننه نظام را ندارد، در مجمع تشخیص که در واقع یک نهاد و بازو برای حل اختلاف بین مجلس و شورای نگهبان در حوزه ی قانون گذاری است و همچنین به عنوان نهاد مشورتی رهبری نظام عمل میکند، رئیسجمهور کشور جایگاه مخصوص خود را به عنوان یکی از اعضای حقوقی مجمع دارد و حق مدیریت مجمع را به پشتوانه ی رأی ملت ندارد. در واقع چنین برداشتی، منافی اصل تفکیک قوا و مصالح آن در نظام و حاکمیت است که رئیسجمهور بخواهد به پشتوانه ی رأی ملت در دیگر بخشهای نظام ورود و دخالت داشته باشد.