اقتصاد ۲۴- روابط ایران و عربستان سعودی پایین و بالا کم نداشته و ریشهای به قدمت تاریخ این منطقه دارد. از بخش باستانی آن که صرفنظر کنیم، در تاریخ معاصر نیز دو کشور روابط خطی و دارای ثباتی نداشتهاند. گاه از در دوستی وارد شدند، گاهی مماشات و صبوری پیشه کردند و اوقاتی نیز عملا رودررو شدند؛ ازجمله در سالهای اخیر که اوج آن حمله به سفارت عربستان و تعطیلی و قطع روابط دیپلماتیک دو کشور بود.
سال ۱۳۹۴ معترضان به اعدام شیخ نمر به سفارت عربستان سعودی در تهران حمله کردند و با آتشزدن بخشهایی از ساختمان سفارت به برخی دفاتر آن آسیب وارد کردند. سخنگوی وقت وزارت خارجه ایران ضمن محکومکردن اعدام شیخ نمر «بر ضرورت امنیت اماکن دیپلماتیک عربستان سعودی در تهران و مشهد مقدس» تأکید کرد، اما همچنین گفت اعدام این روحانی شیعه «برای خانواده سلطنتی این کشور تاوان سختی» به همراه خواهد داشت. پستی و بلندی روابط دو کشور را باید در حوزه دیپلماسی دنبال کرد، اما اکنون مدتی است که دو کشور به ظاهر از دوره اوج تنش فاصله گرفته و به واقع هم مشغول مذاکره هستند. هنوز نتیجهای از سوی طرفین اعلام نشده، اما تا آنجا که به اقتصاد مربوط است، حالا موضوع اتوبان مشهد- کربلا- مکه جدی به نظر میآید و همین دیروز هم خبری مبنی بر صادرات کاشی ایرانی به عربستان منتشر شد.
روحالله لطیفی، سخنگوی گمرک ایران، با اعلام این خبر گفت: «بعد از یکسالونیم قطعی روابط، صادرات به عربستان همزمان با مذاکرات دو کشور اتفاق افتاده که خبر خوبی به حساب میآید» و در تشریح آن گفت: «از ۳۹ هزار دلار صادرات به عربستان، شش هزار دلار مربوط به صادرات کاشی و ۳۳ هزار دلار مربوط به صادرات شیشههای کروی مورد نیاز در علائم رانندگی است».
۳۹ هزار دلار برای دو کشور بزرگ نفتی جهان عددی نیست، اما شاید نشانهای از بهبود اوضاع باشد. در حقیقت امر نیز روابط اقتصادی دو کشور هیچگاه از سطح معینی بالاتر نرفت و کمتر از ۲۰۰ میلیون دلار بود، ولی به گفته برخی تا ۴۰۰ میلیون دلار هم بالا رفت که باز بسیار اندک است؛ عملا یعنی صفر. بااینحال، اینگونه نیست که روابط تجاری دو کشور را منحصر به معاملات مستقیم دانست؛ برای نمونه رئیس کنفدراسیون صادرات ایران درباره نقش عربستان بر توسعه روابط تجاری ایران با کشورهای عربی به ایسنا گفت: «ممکن است ما با عربستان حجم تجارت زیادی نداشته باشیم، اما تأثیرگذاری و جایگاه عربستان در سیاست گذاری کشورهای عربی در حوزه سیاست خارجی آنها بسیار زیاد است.