برای رفع ناترازی بنزین باید همزمان هم از راهکارهای در سمت تولید یعنی احداث پالایشگاههای مقیاس کوچک و هم از راهکارهای در سمت مصرف یعنی اصلاح الگوی مصرف و تولید خودروهای با مصرف سوخت کمتر کمک گرفت. در کنار این راهکارها توسعه حملونقل عمومی، اسقاط خودروهای فرسوده، بهینهسازی موتور خودروهای فعلی و تنوع بخشی سبد را هم باید اضافه کرد
جوان آنلاین: ناترازی انرژی در بخش بنزین تهدیدی جدی برای امنیت انرژی و ثبات مالی ایران است و کسری لایحه بودجه ۱۴۰۳ نیاز به اقدام فوری برای اصلاح این وضعیت دارد. اصلاح صنعت خودرو، به ویژه از نظر بهرهوری سوخت و ترویج منابع سوخت جایگزین حیاتی است. مفاد لایحه بودجه ۱۴۰۳ برای تسهیل واردات و بومیسازی خودروهای برقی و هیبریدی گامی مثبت در جهت کاهش مصرف بنزین، کاهش آلودگی هوا و تقویت رشد اقتصادی است. مجلس نیز با مصوبه اخیر خود در تسهیل واردات خودروهای الکتریکی و هیبریدی و کاهش حقوق ورودی و گمرکی آن کمک مهمی در جهت حل این معضل و کاهش ناترازی بنزین و جبران کسری بودجه کرده است.
در سالهای اخیر، ایران از یک صادرکننده بنزین به کسری قابل توجهی در تولید و مصرف بنزین تبدیل شده است. بودجه سال ۱۴۰۳ حکایت از افزایش چشمگیر تبصره هدفمندی یارانهها به بیش از ۱۱۰ هزار میلیارد تومان دارد. این جهش هزینهها به همراه کاهش صادرات بنزین منجر به کسری بودجه ۲۰۰ هزار میلیارد تومانی میشود. با توجه به نقش مرکزی بخش بنزین و تأثیر آن بر بودجه کلی، رسیدگی سریع به این کسری بسیار مهم است.
عوامل محرک مصرف بنزین
عامل اصلی افزایش مصرف بنزین، رواج خودروهای بیکیفیت داخلی است. میانگین مصرف بنزین خودروهای ایرانی بیش از سه برابر میانگین جهانی است که نیاز به اصلاحات فوری در صنعت خودرو دارد. علاوه بر این، بنزین به عنوان منبع اصلی سوخت برای خودروهای سواری باقی میماند و مسئله مصرف را تشدید میکند. وابستگی بیش از حد به بنزین و سبد سوخت ناکارآمد خودروهای ایرانی موجب کسری روزانه ۶۰ میلیون لیتر بنزین میشود که تأثیر قابل توجهی بردرآمد ارزی کشور دارد.
اصلاح صنعت خودرو
برای رفع کمبود بنزین و کاهش وابستگی به بنزین، صنعت خودروسازی ایران باید دستخوش اصلاحات اساسی شود. بهبود بهرهوری سوخت خودروهای تولید داخل و تنوعبخشیدن به سبد سوخت، گامهای مهمی در مهار مصرف بیش از حد بنزین است. دولت باید مشوق تولید خودروهای کم مصرف و ترویج منابع سوخت جایگزین مانند خودروهای برقی و هیبریدی باشد.
اهمیت خودروهای الکتریکی و هیبریدی
در لایحه بودجه ۱۴۰۳ مواردی برای تسهیل واردات و بومیسازی خودروهای برقی و هیبریدی گنجانده شده است. مجلس واردات خودروهای برقی را تصویب کرد و عوارض گمرکی خودروهای هیبریدی و برقی را به میزان قابل توجهی کاهش داد. درآمد حاصل از عوارض گمرکی صرف ایجاد مشوقها و مزایای مالیاتی برای تولید داخلی خودروهای برقی میشود که این نشاندهنده گامی مهم در جهت ارتقای خودروهای الکتریکی و کاهش مصرف بنزین و در نهایت بهبود کیفیت هوا در کلان شهرهاست.