سبکهای مختلف پذیرایی از میهمان، موضوعی درخور تأمل از نظر اجتماعی است. من فکر میکنم که همان تردیدها و تعارضات ناشی از میراث جامعه سنتی و آموزههای جامعه مدرن در این موضوع نیز به شکلی خودش را آشکار میسازد
جوان آنلاین: فردین علیخواه، جامعهشناس، در کانال تلگرامی خود درباره سبکهای پذیرایی در میهمانیها نوشت: سبکهای مختلف پذیرایی از میهمان، موضوعی درخور تأمل از نظر اجتماعی است. من فکر میکنم که همان تردیدها و تعارضات ناشی از میراث جامعه سنتی و آموزههای جامعه مدرن در این موضوع نیز به شکلی خودش را آشکار میسازد. در این نوشتار به بررسی دو سبک از پذیرایی میپردازم.
سبک نخست، مدل سلفسرویس یا «خودت از خودت پذیرایی کن» است. میزبان از پیش وسایل پذیرایی را روی میز جلومبلی میچیند. فرض بر آن است که ما با میهمانی مواجهیم که هر آنچه را دوست داشته باشد خودش تشخیص میدهد و برمیدارد. در این موقعیت، میزبان به انتخاب و اراده میهمان احترام گذاشته است.
«فردیت» که یکی از ارزشهای مثبت جهان جدید است در این سبک از پذیرایی بیشتر امکان تحقق دارد. وسایل پذیرایی چیده میشود و این میهمان است که انتخاب میکند. در میهمانیهای خاص جمعهای دوستانه که افراد ارتباط صمیمانهتری با هم دارند غالباً این سبک رایج است. البته بیگمان، موقعیتهای اجتماعی تنوعات خودشان را دارند و آنگونه که توصیف شد ساده نیستند. برای مثال، گاهی با میزبانانی مواجهیم که هر چند از این سبک پیروی میکنند ولی بااینوجود مدام از میهمانان میخواهند تا از خودشان پذیرایی کنند، بهعبارتدیگر با وجود امکان انتخاب از طرف میهمان، همچنان فشار بیرونی از طرف میزبان وجود دارد. شکلی از ترکیب سنت و مدرنیته! اما در کل، در سبک سلفسرویس، شاهد سوژهای فعال (میهمان) هستیم که فردیت او به رسمیت شناخته شده است. همچنین، میزبان بهعنوان یکی از اعضا در کنار جمع مینشیند و این هم مهم است.
در سبک دوم؛ یعنی شیوه «مبتنی بر خدمتکاری»، میزبان در مقام یک خدمتکار ظاهر میشود، او پیدرپی از جایش بلند میشود، تکتک ظروف پذیرایی را برمیدارد، مقابل میهمانان میرود و از آنان درخواست میکند تا چیزی بردارند. در این شیوه نسبتاً سنتی، وسایل پذیرایی، روی میز جلومبلی یا غالباً روی میزی دوردستتر در پذیرایی یا روی کانتر آشپزخانه چیده شده است. دسترسی میزبان به وسایل مهمتر از دسترسی میهمان است. غالباً در خانوادهها زنان این فعالیت را انجام میدهند و اگر در خانه دختری باشد اوست که باید رسم پذیرایی را بجا آورد. به بیان روشنتر، نخست جنسیت و سپس سن در این موقعیت اثرگذار است. در موارد بسیاری پیش میآید که میهمان (بهویژه اگر از نسل جدید باشد) مدام از میزبان میخواهد که «زحمت نکشد» و اگر چیزی نیاز بود خودش برمیدارد.