به گفته رئیس فرهنگستان علوم از هر ۴۰۰ تا ۴۵۰ مقاله ایران در سطح جهانی تنها یک مقاله منجر به ثبت اختراع میشود این در حالی است که باید دستکم از هر ۵۰، ۶۰ مقاله یکی به ثبت اختراع منتهی شود
جوان آنلاین: سقوط دو پلهای کشورمان در رتبه علمی جهانی از رتبه ۱۵ دنیا به رتبه ۱۷ هشدار مهمی است که اگر جدی گرفته نشود میتواند به نتایج بدتری هم منتهی شود. رشد بیرویه مراکز آموزشی و پذیرش دانشجو یکی از اصلیترین دلایلی است که منجر به کاهش رتبه علمی کشورمان شده است. از سوی دیگر شرایط درآمد ناکافی و حتی نبود انگیزههای علمی و امکانات پژوهشی هم به این ماجرا دامن زدهاست، به گونهای که به گفته رئیس فرهنگستان علوم از هر ۴۰۰ تا ۴۵۰ مقاله ایران در سطح جهانی تنها یک مقاله منجر به ثبت اختراع میشود این درحالی است که باید دست کم از هر ۵۰، ۶۰ مقاله یکی به ثبت اختراع منتهی شود. با وجود این، نباید فراموش کرد که بیش از ۲ هزار دانشمند برجسته ایرانی در سطح جهانی حضور دارند که این ظرفیت بسیار ارزشمندی را ایجاد میکند، اما باید با سیاستگذاریهای مناسب این ظرفیت را حفظ کرد و پرورش داد.
نظامهای رتبهبندی جهانی یکی از ابزارهای مهم برای سنجش کیفیت آموزش عالی و پژوهش کشورها در سطح بینالمللی هستند. به همینخاطر هم در برنامه هفتم توسعه تأکید شدهاست که تعداد دانشگاههای ایران با رتبه زیر ۵۰۰ در یکی از نظامهای معتبر بینالمللی باید به ۲۰ دانشگاه افزایش یابد. با وجود این، در رتبهبندی شانگهای که بیشتر بر پژوهشهای با کیفیت و جوایز بینالمللی تمرکز دارد، تنزل جایگاه داشتهایم و سیاستگذاریهای غلط سبب شد جایگاه اول ایران از دست برود و در حال حاضر در رتبهبندیهای کیو اس و شانگهای به جایگاه سوم و در رتبهبندی تایمز به جایگاه دوم برسد.
بر این اساس، هر چند کشورمان دانشگاههای زیادی در نظامهای رتبهبندی به ویژه رتبهبندی تایمز دارد، ولی در کل تعداد دانشگاههای با رتبه زیر ۵۰۰ آن اندک است.
در رتبهبندی شانگهای ۲۰۲۵ هم تنها شش دانشگاه ایرانی حضور دارند و بررسی روند تعداد دانشگاههای ایرانی در این نظام رتبهبندی حاکی از روند نزولی دانشگاههای ایرانی در رتبهبندی شانگهای است؛ به طوری که در این سالها تعداد دانشگاههای ایرانی در این فهرست نصف شدهاست. ایران که زمانی رتبه اول از نظر تعداد دانشگاهها در رتبهبندی شانگهای داشت، حالا به جایگاه سوم در بین این سه کشور سقوط کرده و عربستان که در گذشته رتبه سوم بود، حالا توانسته پیشتاز رتبهبندی کیو اس در منطقه باشد.
یک ثبت اختراع از ۴۵۰ مقاله علمی!
محمدرضا مخبر دزفولی، رئیس فرهنگستان علوم با تأکید بر اینکه امروز جریان علم کشور در مسیر رو به جلو قرار دارد و به یک بلوغ قابلقبول رسیده میافزاید: «این پیشرفتها نباید ما را از شناسایی دقیق نقاط ضعف بازدارد.»