اقتصاد ۲۴- ثبت تورمهای سهرقمی در برخی اقلام خوراکی طی ماههای اخیر، بار دیگر بحث «تورم معیشتی» را به صدر نگرانیهای اقتصادی بازگردانده است. در شرایطی که مواد غذایی سهم بالایی از سبد هزینه خانوارها را تشکیل میدهند، هر جهش قیمتی در این حوزه نهتنها شاخصهای رسمی تورم را جابهجا میکند، بلکه مستقیماً کیفیت زندگی و امنیت غذایی جامعه را هدف قرار میدهد.
پرسش اصلی، اما اینجاست: آیا افزایشهای شدید قیمت خوراکیها نشانه ورود اقتصاد به مرحلهای تازه از تورم پایدار است یا نتیجه همزمانی چند شوک مقطعی؟
برای پاسخ، باید میان «تورم عمومی» و «جهشهای نسبی قیمت» تفکیک قائل شد. تورم به معنای افزایش مستمر سطح عمومی قیمتهاست و معمولاً ریشه در عوامل کلانی مانند رشد نقدینگی و ناترازی بودجه دارد. اما در کنار آن، ممکن است گروههایی از کالاها به دلایل خاص، افزایش قیمتی بیش از متوسط تجربه کنند. در چنین حالتی، آنچه رخ میدهد صرفاً تورم نیست، بلکه تغییر در قیمتهای نسبی است، پدیدهای که میتواند کوتاهمدت باشد، اما اثر اجتماعی بزرگی برجای بگذارد، بهویژه اگر به کالاهای ضروری مانند غذا محدود شود.