اقتصاد۲۴- به دنبال گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی به شورای حکام، نمایندگی دائم ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین، نظرات و ملاحظات خود را در قالب یادداشت توضیحی و در واکنش به گزارشهای پادمانی و برجامی مدیر کل آژانس اعلام کرد.
به گزارش «انتخاب»؛ به دنبال انتشار گزارشهای رافائل گروسی مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به شورای حکام در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران نزد دفتر سازمان ملل متحد و دیگر سازمانهای بینالمللی مستقر در وین، نظرات و ملاحظات خود را در قالب یادداشت توضیحی و در واکنش به گزارشهای پادمانی و برجامی مدیرکل آژانس اعلام کردند که با عناوین “موافقتنامه پادمانی NPT جمهوری اسلامی ایران (GOV/۲۰۲۳/۵۸, ۱۵ November ۲۰۲۳) ” و “نظارت و راستیآزمایی در جمهوری اسلامی ایران در پرتو قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) شورای امنیت سازمان ملل متحد (GOV/۲۰۲۳/۵۷, ۱۵ November ۲۰۲۳) ” اعلام شده است.
نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران در دفتر سازمان ملل متحد و سایر سازمانهای بین المللی مستقر در وین مایل است نظرات و مشاهدات خود را به شرح زیر در مورد گزارشهای مدیرکل به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی مندرج در GOV/۲۰۲۳/۵۸ و GOV/۲۰۲۳/۵۷ به اشتراک بگذارد:
جمهوری اسلامی ایران به طور کامل به تعهدات خود از جمله موافقتنامه پادمان جامع (INFCIRC/۲۱۴) پایبند بوده و تمام تلاش خود را به کار گرفته است تا آژانس بتواند به طور مؤثر فعالیتهای راستیآزمایی خود را در ایران از جمله اقدامات نظارتی و مراقبتی (C/S) در مورد مواد و فعالیتهای هستهای در ایران را انجام دهد که در نظام راستیآزمایی آژانس منحصر به فرد است.
تفکیک موضوعات در دو گزارش با عناوین فوق به درستی رعایت نشده است. برخی از موارد مرتبط با برجام در گزارش پادمانی NPT تکرار شده است و بالعکس، برخی از موارد مرتبط با موضوعات پادمانی NPT در گزارش برجام دیده میشود. به عنوان مثال، فعالیتهای راستیآزمایی و نظارتی مرتبط با ساخت سانتریفیوژها، لولههای روتور و بیلوز که در محدوده برجام تعریف شدهاند، نباید تحت دستور کار موافقتنامه پادمانی NPT گزارش شوند.
ماده ۲ موافقتنامه پادمان جامع (CSA) تصریح میکند: “آژانس حق و تعهد خواهد داشت که تضمین کند، مطابق با شرایط موافقتنامه یاد شده، در مورد تمام مواد چشمه یا مواد شکافتپذیر ویژه در کلیه فعالیتهای هستهای صلحآمیز در داخل قلمرو ایران، تحت صلاحیت این کشور یا تحت کنترل آن در هر نقطه، با هدف انحصار راستیآزمایی اینکه چنین موادی به سمت ساخت سلاحهای هستهای یا سایر وسایل انفجاری هستهای منحرف نشدهاند، پادمان اعمال خواهد شد”. بنابراین، هرگونه گسترش اقدامات راستیآزمایی در مورد مواد و فعالیتهای غیرهستهای فراتر از موافقتنامه پادمان جامع (CSA) از نظر حقوقی قابل توجیه نیست.
به دنبال خروج غیرقانونی آمریکا از برجام و ناتوانی اتحادیه اروپا و سه کشور اروپایی آلمان و فرانسه و انگلستان در اجرای تعهدات خود، ایران بر اساس بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام، تمام اقدامات شفافساز داوطلبانه فراتر از موافقتنامه پادمان جامع خود از جمله اجرای کد اصلاحی ۳/۱ شده (همانطوری که در بند ۶۵ پیوست I برجام مشخص شده است) را متوقف کرد.
نامه اخیر سه کشور اروپایی آلمان و فرانسه و انگلستان به رئیس شورای امنیت در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۳، با بستن چشم بر علت اصلی وضعیت فعلی پیرامون برجام، عمداً اطلاعات نادرستی در مورد تعهدات ایران ذیل برجام و برنامه صلحآمیز هستهای آن منتشر میکند.
تصمیم ایران برای توقف اجرای تعهدات خود تحت برجام کاملاً مطابق با حقوق ذاتی آن طبق بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام و در پاسخ به خروج غیرقانونی آمریکا از برجام، همراه با ناتوانی سه کشور اروپایی آلمان و فرانسه و انگلستان در پایبندی به تعهدات خود بود. این واقعیت آشکار به هیچ وجه نمیتواند مبنایی برای سه کشور اروپایی آلمان و فرانسه و انگلستان برای خودداری از انجام تعهدات خود باشد.
تصمیم سه کشور اروپایی آلمان و فرانسه و انگلستان مبنی بر خودداری از انجام تعهدات لغو تحریمهای خود که در بند ۲۰ ضمیمه V برجام در روز انتقال (۱۸ اکتبر ۲۰۲۳) مشخص شده است، اقدامی غیرقانونی و یکی دیگر از مصادیق صریح عدم انجام قابل توجه تعهدات آنها در تخطی از برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد بود.
در مورد موضوع مربوط به اصطلاحاً دو مکان، باید تأکید کرد که منشأ موضوع به ادعاهایی برمیگردد که عمدتاً توسط طرف ثالث بد نیت، یعنی رژیم اسرائیل مطرح شده است، که تعهدی به هیچیک از اسناد کشتار جمعی از جمله به ویژه معاهده منعگسترش سلاحهای هستهای (NPT) ندارد و مکرراً تأسیسات هستهای ایران و تأسیسات اختصاص داده شده به اهداف صلحآمیز را تهدید به حمله کرده است که برخلاف قطعنامههای متعدد شورای امنیت از جمله به ویژه قطعنامههای شماره ۴۰۷، ۱۹۸۳؛ ۴۴۴، ۱۹۸۵؛ ۴۷۵، ۱۹۸۷ و ۹۳۹، ۱۹۹۰ است که هیچ کدام مورد احترام این رژیم قرار نگرفته است. این رژیم آنقدر گستاخ بوده که اخیراً ایران را به حمله اتمی تهدید کرده است. نتانیاهو طی بیانیهای که به صورت زنده در سراسر جهان پخش شد گفت: “ایران باید با یک تهدید هستهای معتبر روبرو شود” و وزیر میراث او نیز گفت: “پرتاب بمب هستهای یکی از گزینههای حمله به حماس خواهد بود”.
لازم به ذکر است با توجه به همکاری بیشتر با آژانس در سالهای اخیر، ایران اقدامات داوطلبانه را در چارچوب چندین بیانیه مشترک از جمله بیانیه مشترک ۱۳ اسفند ۱۴۰۱ (۴ مارس ۲۰۲۳) اجرا کرد.