اقتصاد۲۴– در سکوت مقامات عمانی، رسانههای داخلی درباره نتیجه سفر وزیر نفت ایران به عمان و توافق احیای پروژه خط لوله گازی ایران-عمان خبر دادهاند؛ توافقی که طی دو دهه گذشته بارها انجام و سپس رها شده است.
خبرگزاری دولتی ایرنا روز شنبه ۳۱ اردیبهشت گزارش داد که جواد اوجی وزیر نفت ایران در سفر به مسقط با محمد بن حمد الرمحی، همتای عمانی خود دیدار کرده و طرفین بر احیای پروژه خط لوله دریایی برای انتقال گاز ایران به عمان توافق کردهاند.
این گزارش همچنین از توافق دو کشور برای توسعه میدان مشترک نفتی «هنگام» خبر داده است.
نه وزارت انرژی و منابع طبیعی عمان و نه رسانههای این کشور گزارشی درباره این توافقات منتشر نکردهاند.
اولین توافق احداث خط لوله ایران-عمان در سال ۱۳۸۳ امضا شد و قرار بود تا سال ۱۳۸۷ به مدت ۲۵ سال، سالانه ۱۰ میلیارد متر مکعب گاز ایران با خط لولهای ۲۰۰ کیلومتری از کوهمبارک تا بندر صحار و از مسیر بستر دریا انتقال یابد.
این پروژه در پی افزایش تنشها میان ایران و غرب بر سر برنامه هستهای با روی کار آمدن دولت محمود احمدینژاد تعلیق شد و تاکنون بارها دوباره به روی میز مذاکرات دو کشور آمده است. آخرین دور توافق احیای این پروژه در سال ۱۳۹۷ و قبل از خروج آمریکا از برجام انجام شد، اما باز هم اعمال تحریمهای جدید آمریکا آن را به تعویق انداخت.
عمان سالانه ۳۷ میلیارد متر مکعب تولید گاز دارد که تقریبا ۲۷ میلیارد متر مکعب آن در داخل مصرف میشود و بقیه به گاز مایع، الانجی، تبدیل شده و به بازارهای جهانی صادر میشود.
آمارهای شرکت بیپی بریتانیا که بخش اعظم پروژههای گازی عمان، از جمله میدان خزان را توسعه داده، نشان میدهد تولید گاز عمان طی یک دهه گذشته از حدود ۲۶ میلیارد متر مکعب به ۳۷ میلیارد متر مکعب رسیده است؛ یعنی بطور متوسط سالانه ۴.۴ درصد رشد داشته است. مصرف گاز کشور نیز از ۱۶ میلیارد متر مکعب به ۲۷ میلیارد متر مکعب رسیده که رشد سالانه ۶.۳ درصدی را نشان میدهد. بدین ترتیب، سرعت رشد مصرف گاز عمان بسیار بیشتر از سرعت رشد تولید گاز کشور بوده است.
عمان حدود ۱۵ میلیارد متر مکعب ظرفیت سالانه مایعسازی گاز برای صادرات دارد، اما به خاطر کمبود گاز، همواره ۲ تا ۴ میلیارد متر مکعب آن بدون استفاده میماند.
برای نمونه آخرین گزارش رسمی شرکت «عمان الانجی» نشان میدهد که تولید و صادرات الانجی این کشور در سال ۲۰۱۹ رکورد ۱۰.۷ میلیون تن (معادل ۱۴.۸ میلیارد متر مکعب) را شکست، اما این رقم در سال ۲۰۲۰ به ۱۴ میلیارد متر مکعب کاهش یافت.
عمان همچنین در نظر دارد امسال ظرفیت مایعسازی گاز را به ۱۶ میلیارد متر مکعب در سال برساند. تامین گاز این کارخانههای مایعسازی گاز مهمترین دغدغه عمان است.
از طرفی، ذخایر گازی عمان حدود ۷۰۰ میلیارد متر مکعب است که تنها در میانمدت میتواند نیازهای داخلی و کارخانههای مایعسازی گاز را بصورت نصف و نیمه برطرف کند و در چشمانداز بلند مدت یا باید انرژیهای تجدیدپذیر جایگزین مصرف گاز کشور شود و یا عمان از کشورهای منطقه گاز وارد کرده و با تبدیل به گاز مایع در بازارهای جهانی بفروشد.