دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، همکاری چند میلیارد دلاری با عربستان سعودی برای توسعه برنامه هستهای غیرنظامی این کشور را تأیید کرده است. این توافق که یک پیروزی مهم برای ریاض محسوب میشود، احتمالاً عربستان را قادر میسازد تا بخشی از فرآیند غنیسازی اورانیوم را در داخل خاک خود انجام دهد، اقدامی که نشاندهنده تغییر در سیاستهای دیرینه آمریکا در زمینه جلوگیری از گسترش فناوریهای هستهای حساس است.
عربستان سعودی سالها، از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، برای دستیابی به چنین توافقی با آمریکا تلاش کرده بود. وزارت انرژی ایالات متحده این توافق را «تاریخی» توصیف کرده و اعلام کرده است شرکتهای آمریکایی فناوریهای هستهای مورد نیاز را در اختیار عربستان قرار خواهند داد. این توافق شامل یک توافقنامه بر اساس بخش ۱۲۳ قانون انرژی اتمی آمریکا مصوب سال ۱۹۵۴ است که به توافق ۱۲۳ معروف شده و همچنین یک توافق دوجانبه برای نظارتهای امنیتی و پادمانی هستهای را در بر میگیرد.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، در بیانیهای میگوید:
همه باید درک کنیم که برنامه هستهای غیرنظامی عربستان سعودی به سلاح هستهای ختم خواهد شد و یک مسابقه تسلیحاتی خطرناک در سراسر خاورمیانه ایجاد خواهد کرد.
پیش از اعلام رسمی این توافق، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، تلاش کرد نگرانیهای مطرحشده را کاهش داده و تأکید کرد واشنگتن با هیچ کشوری در جهان توافقی امضا نمیکند که خطر گسترش سلاحهای هستهای را افزایش دهد. این اعلامیه در شرایطی منتشر شده که ترامپ فشارهای خود علیه ایران را افزایش داده و هدف این اقدامات را از بین بردن توانایی تهران برای توسعه سلاح هستهای عنوان کرده است.
ایران نیز همواره تأکید کرده از برنامه غنیسازی اورانیوم اهداف صلحآمیز دارد. پیش از انتشار خبر توافق، الکساندر بولفراس، کارشناس هستهای مؤسسه بینالمللی مطالعات راهبردی در لندن، این توافق را «رویکرد انقلابی جدید» در سیاست عدم اشاعه هستهای آمریکا توصیف کرده بود. او گفت:
جنبه انقلابی این توافق آن است که آمریکا از عربستان سعودی نمیخواهد به بالاترین سطح ممکن از استانداردهای حفاظتی و نظارتهای بینالمللی که امروز وجود دارد، پایبند باشد.