اقتصاد۲۴– دیروز سه شنبه، تهران همزمان میزبان سه مقام از کشورهای همسایه بود؛ بلاول بوتو زرداری، وزیر امور خارجه پاکستان، رشید مردوف، رئیس دستگاه سیاست خارجی ترکمنستان و نهایتا سردار بردی محمداف، رئیس جمهوری این کشور (ترکمنستان)؛ مخرج مشترک سفر این سه مقام علاوه بر دو روزه بودن سفرشان به «اولین» بودن هم باز میگردد. چرا که شاهد اولین حضور بردی محمداف در تهران از ابتدای برعهده گرفتن مسئولیت ریاست جمهوری ترکمنستان هستیم.
به موازاتش دیروز اولین حضور بلاول بوتو زرداری که در واقع اولین سفر مقامات عالی پاکستان در دولت جدید این کشور به جمهوری اسلامی است صورت گرفت. فارغ از اینکه مسئله تحریم، عدم احیای برجام و تداوم اعمال سیاست فشار حداکثری ایالات متحده آمریکا علیه جمهوری اسلامی تا چه اندازه اجازه عملیاتی شدن این سواپ گازی را به ایران میدهد، یقینا تلاش تهران برای پیش بردن آن از جهات مختلف دارای اهمیت راهبردی است؛ لذا این حضور رئیس جمهوری ترکمنستان در ایران به موازات سفر آذرماه سال گذشته رئیسی به عشق آباد برای تامین این خواسته جمهوری اسلامی بسیار حیاتی است.
پس از کش و قوسهای فراوان در داخل پاکستان ذیل تقابل و مخالفتهای عمران خان، نخست وزیر سابق این کشور، نهایتا دولت جدید محمد شهباز شریف با تثبیت موقعیت به دنبال تقویت دیپلماتیک خود است. حضور فرزند بی نظیر بوتو، نخست وزیر فقید پاکستان و آصف علی زرداری، رئیس جمهور پیشین این کشور در قامت وزیر امور خارجه پاکستان در ایران را باید در همین چارچوب تلقی کرد.
اولین حضور بلاول بوتو زرداری که در واقع اولین سفر مقامات عالی پاکستان در دولت جدید این کشور به جمهوری اسلامی است اگر چه میتواند نشانه مثبتی در نگاه دولت شهباز شریف به تقویت مناسبات با تهران ارزیابی شود، کما اینکه وزیر امور خارجه پاکستان در نشست مطبوعاتی دیروز (سه شنبه) خود در تهران به مانند نخست وزیر این کشور حمایت از برنامه هستهای ایران و احیای برجام مطرح کرد و در کنارش نیم نگاه جدی به افزایش مناسبات تجاری بین دو کشور دارد، اما نباید از نظر دور داشت که خاستگاه سیاسی دولت جدید در آسلام آباد به موازات انطباق بیشتر با سیاستهای واشنگتن در عمل هم چندان تمایلی به تعمیق روابط تجاری دو کشور ایران و پاکستان ندارد. هر چند که بخشی از این مسئله به عملکرد دولت قبلی عمران خان هم ارتباط دارد.
علیرغم آنکه طی بیانیه رسمی دیروز سه شنبه وزارت امور خارجه پاکستان پیش از انجام سفر دو روزه زرداری به ایران اعلام شده بود که تقویت روابط دو طرف در تمامی ابعاد تجاری و اقتصادی، بهبود بازارچههای مرزی، ارتقای ارتباطات جادهای و ریلی نیز تسهیل رفت و آمد ترانزیتی محوریت این سفر را به خود اختصاص میدهد، ولی میان رفتار و گفتار اسلام آباد تفاوتهای معناداری دیده میشود.
از دور خوردن بندرچابهار توسط هندیها و چینیها با میزبانی پاکستانی، ذیل استفاده از بندر گوادر گرفته تا دیوارکشی در طول مرزهای دو کشور توسط اسلا آباد و از همه مهمتر اقدامات چند هفته اخیر پاکستانیها در محدودیت ورود کامیونها و محصولات ایرانی به خاک این کشور و تشدید عبور و مرور به بهانه قوانین سخت گیرانهتر گمرکی و مسائل دیپلماتیک حوزه اخذ روادید به رانندگان ایرانی برای سفر به پاکستان و مسائلی از این دست ادعای ایران دوستی دولت جدید شهباز شریف را زیر سوال میبرد، همچنانی که بر خلاف مواضع نگاه به شرق و اظهار علاقه عمران خان به جمهوری اسلامی شاهد تحول خاصی در هیچ حوزهای از مناسبات تهران – اسلام آباد به خصوص در مسائل اقتصادی و تجاری نبودیم.