اقتصاد ۲۴- مستوره نصیری، مظاهر گودرزی: زلزله قطعا یکی از ترسناکترین حوادث غیرمترقبهای است که بشر تجربه کرده، ترسی که با همه پیشرفتهای گسترده هنوز راهی برای گریز از آن پیدا نشده است. نقاط مختلفی از ایران بارها با زلزله دچار آسیبهای جدی شده است این وسط، اما کابوس بزرگ همچنان زلزله تهران است.
زلزلهای که تا ۷ ریشتر پیشبینی شده، آن هم برای شهری با جمعیت میلیونی که اسیر ساخت و سازهای بیرویه هم بوده است، حتما به همین خاطر است که استاد پژوهشکده زلزلهشناسی میگوید: «درباره سوانح طبیعی در ایران ما مسئلهای مهمتر از زلزله تهران نداریم. یعنی اگر مسایل مهم را ترتیببندی کنیم و انواع آنها را بنویسیم، به عنوان سانحه، وقوع زلزله شدید در تهران در اولین درجه اهمیت قرار میگیرد.»
مهدی زارع همچنان بر اساس کارهای پژوهشی خطر زلزله بزرگ در تهران را رد نمیکند. او در گفتوگویی مفصل درباره مناطق پرزلزله در ایران، بیتوجهی دولتها، عوامل زلزلهساز و تحقیقات انجام شده مفصل توضیح میدهد.
در ادامه گفتگوی خبرآنلاین با این استاد شناخته شده زلزله شناسی را میخوانید:
وقتی حرف از زلزله میشود، هر کسی چیزی در ذهنش متبادر میشود. در ذهن شما با شنیدن این کلمه چه مفهومی نقش میبندد؟
اگر این کلمه همراه با این باشد که بگوید زلزله بزرگی است، اولین چیز که به ذهنم میرسد این است که کجا اتفاق افتاده و منجر به خرابی شده یا نه. ولی آنطور که اکثر خبرها میگوید وقوع یک زلزله کوچک ۴ یا ۳.۹ ریشتر رخ داده است، ذهن از سمت خرابی به سمت این میرود که در منطقه چه خبر است. مثلا امروز صبح یک زلزله ۲.۴ نزدیکی خوی در شمال دریاچه ارومیه اتفاق افتاد. این زلزله در دنباله سلسله زمینلرزههای ۱۳ ماه اخیر در آن منطقه است. توجه مرا این جلب کرد که ادامه کدام روند است، این اتفاق در کدام توالی رخدادها قرار میگیرد، آیا مربوط به روند زلزلههای شمال خوی است یا به دریاچه ارومیه مربوط میشود؟
به خاطر اهمیت پایتخت بودن و بحث تراکم جمعیت، صحبت درباره زلزله احتمالی تهران اهمیت بیشتری از وقوع زلزله در بعضی مناطق ایران دارد. بزرگترین ترس و دغدغه شما از زلزله تهران چیست؟
ترس به معنی وحشت شخصی، باید بگویم خیلی با آن روبهرو نیستم، چون به صورت دائمی در این مفهوم حضور دارم. به عنوان نگرانی عمده، دو موضوع مطرح است. این که ابعاد موضوع چیست. اخیرا مطرح شد که نباید انتظار زلزله بزرگ در تهران داشته باشیم.
آقای زاکانی این را گفتند؟
آقای زاکانی این حرف را از صحبت یکی از اعضای هیات علمی برداشت کردند. آقای دکتر زاکانی برداشت اشتباهی نکردند، چون آن همکار هیات علمی این حرف را زده بود. موضوع این است که درباره سوانح طبیعی در ایران ما مسئلهای مهمتر از زلزله تهران نداریم. یعنی اگر مسایل مهم را ترتیببندی کنیم و انواع آنها را بنویسیم، به عنوان سانحه، وقوع زلزله شدید در تهران در اولین درجه اهمیت قرار میگیرد.
وقتی میگویید شدید، یعنی چند ریشتر؟
زلزله شدید استاندارد دارد که بالاتر از ۶ است.
زلزله بین ۵ تا ۶ ریشتر برای تهران خطر ندارد؟
چرا خطر دارد و میتواند موجب آسیب شود، اما به نظر نمیرسد خیلی آسیب بزرگی میزند. زلزله بزرگتر از ۶ در محدوده شهر یا پیرامون محدوده شهری را زلزله بزرگ میگوییم. وقتی شما با مسئله بزرگی مانند زلزله تهران مواجهید، این مسئله شخصی نیست. مسئله افراد نیست. یک مسئله اجتماعی است و بخش مهمی از اجتماع را درگیر میکند.
با درک درست مسئله زلزله تهران، یک همکاری و تداوم همکاری باید ایجاد شود. توجه به سوانح در کشورهایی مانند ما، فصلی و نوبهای و مربوط به زمان حادثه است. در ترکیه و مراکش و الجزایر و کشورهای در حال توسعه همینطور است. حتی کشورهایی که توانمندی مالی بالایی مانند عربستان و مالزی دارند، از لحاظ فرهنگی همینطور هستند.
شما برای جلسات مسئولان درباره زلزله تهران دعوت میکنند؟
این جلسات شکل میگیرد و از ما هم دعوت میکنند. این اتفاق تبدیل به موضوع گفتگو در جامعه کارشناسی شده و باعث خوشحالی است. یک نسلی عمر گذاشت تا این موضوع تبدیل به گفتگوی جدی در عرصه کارشناسی و تخصصی شود. اجتماع علمی در حول زلزله تهران شکل گرفته است.
بیشتر بخوانید: آمادگی ۲۰ درصدی تهران در برابر زلزله ۷ ریشتری