تایوان از سال ۱۹۴۹ که ملیگرایان چینی پس از شکست از کمونیستها به آن پناه بردند، خود را حکومتی مستقل میداند. اما برای پکن، این جزیره بخشی از «چین واحد» است و وحدت دوباره آن با سرزمین اصلی نه تنها یک مأموریت تاریخی بلکه ضرورتی سیاسی برای حفظ اقتدار حزب کمونیست تلقی میشود.
جوان آنلاین: تنگه تایوان این روزها به خط تماس داغ میان ایالاتمتحده و چین تبدیل شده است. افزایش مانورهای نظامی، رقابت سر فناوری، صفبندی متحدان منطقهای و بازی پیچیده ابهام استراتژیک واشینگتن، همگی نشان از شکلگیری یک نظم نوین یا شاید درگیری خطرناک در قلب آسیا دارند. در جهان امروز که رویارویی قدرتها دیگر نه در میدانهای نبرد سنتی، بلکه در مرزهای فناوری، ژئوپلتیک و اتحادهای چندلایه تعریف میشود، آسیای جنوبشرقی، بهویژه تنگه باریک تایوان به یکی از حساسترین نقاط جهان بدل شده است. این تنگه نه فقط مرز میان سرزمین چین و جزیره تایوان که مرز میان نظم جهانی مورد نظر پکن و واشینگتن است.
یک ملت، ۲ تعبیر
تایوان از سال ۱۹۴۹ که ملیگرایان چینی پس از شکست از کمونیستها به آن پناه بردند، خود را حکومتی مستقل میداند. اما برای پکن، این جزیره بخشی از «چین واحد» است و وحدت دوباره آن با سرزمین اصلی نه تنها یک مأموریت تاریخی بلکه ضرورتی سیاسی برای حفظ اقتدار حزب کمونیست تلقی میشود. در سوی دیگر، بسیاری از مردم تایوان، به ویژه نسل جدید، نه تنها علاقهای به پیوستن به سرزمین اصلی ندارند، بلکه هویت خود را مستقل از چین تعریف میکنند. این شکاف هویتی، ریشه اختلافی است که حالا به میدان رقابت بینالمللی کشیده شده است. برای پکن، اما تایوان فقط یک مسئله نمادین یا تاریخی نیست؛ بلکه مرکز تولید تراشههای پیشرفته جهان است که آینده صنعتی چین به آن وابسته خواهد بود. سلطه بر این جزیره، علاوه بر تقویت ظرفیتهای تکنولوژیک چین، راهی برای شکستن زنجیره محاصره دریایی امریکا در منطقه نیز خواهد بود. پیشفرض سیاستگذاران چینی این است که تسلط بر تایوان، نه تنها به تقویت امنیت ملی و استقلال فناورانه کمک میکند، بلکه موقعیت جهانی چین را نیز تثبیت خواهد کرد.
در ماههای گذشته، چین بهطور بیسابقهای جنگندهها و ناوهای خود را به نزدیکی تایوان فرستاده است. اقدامی که بسیاری آن را تمرینی برای محاصره احتمالی این جزیره ارزیابی کردهاند. ارتش چین در برخی از رزمایشهای خود صریحاً «تسخیر تایوان» را شبیهسازی و پیامهای آشکاری به امریکا و متحدانش مخابره کرده است. همزمان، ایالات متحده نیز با اعزام ناوهای هواپیمابر به دریای چین جنوبی، رزمایشهای مشترک با ژاپن و فیلیپین و دیدارهای رسمی با مقامهای تایوانی، نشان داده قصد عقبنشینی از حمایت سنتی خود را ندارد. این وضعیت، منطقه را وارد نوعی «رقابت اعصاب» کرده است.