گاهی یک گل، میلیونها نفر را کنار هم میآورد و گاهی چند واژه، همان «ما»ی مشترک را هدف میگیرد. این گزارش، روایتی از مهندسی هویت با زبان رسانه است.
خبرگزاری مهر – مجله مهر؛ رویا سادات هاشمی: «ایران گل زد» طی دورانهای مختلف با همین یک جمله میلیونها نفر از جا پریدهاند. فرقی نمیکرده در کدام شهر باشند، چه سلیقه سیاسی داشته باشند یا حتی پیش از آن فوتبال را دنبال کرده باشند؛ وقتی توپ به تور دروازه حریف چسبیده خیلیها ناخودآگاه فریاد کشیدند: «گل!» فریادی که صدای یک «ما»ی مشترک بوده. «ما»یی که نامش تیم ملی ایران است.
اما درست همین «ما» در سالهای اخیر به یکی از مهمترین میدانهای نبرد رسانهای تبدیل شده. نبردی که در آن خبری از توپ و دروازه نیست؛ جنگ بر سر واژههاست. اینکه این تیم «تیم ملی ایران» نامیده شود یا «تیم جمهوری اسلامی»، کنار نامش پرچم رسمی کشور قرار بگیرد یا نمادی دیگر، سرود ملی پخش شود یا نادیده گرفته شود؛ شاید در نگاه اول فقط یک انتخاب رسانهای به نظر برسد، اما هر کدام از این انتخابها تکهای از پازل بزرگتری به نام «هویت جمعی و ملّی» را جابهجا میکند. رسانهها با انتخاب یک کلمه یا یک تصویر، فقط خبر نمیدهند؛ گاهی دارند به مخاطب میگویند چه چیزی را «مال خودت» بدانی و از چه چیزی فاصله بگیری. این گزارش درباره همین نبرد آرام و بیصداست؛ نبردی که در آن، «هویت جمعی» یک ملت در یک جنگ رسانهای توسط شبکههای فارسیزبان خارجی آرام آرام گروگان گرفته میشوند.