۱۴۰۳/۰۴/۰۲ ۱۰:۴۴
پرسش:
آیا با توبه، گناه از نامه عمل به کلی پاک میشود یا فقط بایگانی میشود؟ و فرق بین کسی که توبه کرده باکسی که گناه نکرده در چیست؟
پاسخ:
یکی از پرتکرارترین موضوعات در معارف اسلامی توبه و شرایط و آداب و آثار و پیامدهای آن است. خداوند متعال توبه را بین بندگان قرار داده تا آنها را از عذاب دور کند. بهصراحت در قرآن میفرماید تا وقتی توبه بین مردم رواج دارد آنها را عذاب نمیکنم ﴿وَمَا کَانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ یَسْتَغْفِرُونَ﴾؛ (1) «مادامیکه به درگاه خدا توبه و استغفار کنند باز خدا آنها را عذاب نکند»؛ بنابراین خدا به دنبال بازگشت بهسوی بندگان است و وقتی آنها برگردند و توبه کنند حتماً خداوند میبخشد و این کار نوعی امتنان و منتی از سوی خدا بر سر بندگان است؛ و این بخشی از برکات آن است؛ اما در مورد بخشش و بایگانی یا تفاوت توبهکننده و کسی که گناه نمیکند به چند نکته توجه بفرمایید.
1. با توبه حتماً انسان بخشیده میشود و عذاب از انسان دور و او مستحق بهشت میشود. (2) جایی که خدا به انسان توبهکار وعده بهشت میدهد چه معنایی دارد که گناهش بایگانی باشد. بایگانی بودن گناه توبهکنندهای که در بهشت است لغو و بیهوده است چراکه خداوند متعال کسی که به بهشت رفته را از بهشت بیرون نمیکند. رفتن به بهشت بعد از حسابوکتاب الهی است و بهشتیان دیگر نباید دغدغهای داشته باشند؛ بنابراین بایگانی شدن گناه توبهکننده که طبق نص صریح قرآن به بهشت میرود مخالف حکمت الهی است و خداوند کار بیهوده و غیر حکیمانه میکند.
2. و طبق برخی روایات معتبر «توبهکننده از گناه مانند کسی است که گناه نکرده است». (3) البته این توبه واقعی طبق روایات باید چهار رکن اصلی را داشته باشد.
الف: پشیمانى درونی و قلبی.
ب: استغفار زبانی.
ج: عمل با اعضاء و جوارح.
د: تصمیم جدی بر عدم بازگشت به گناه. (4)