تابناک _ روز گذشته با حکم رئیس جمهوری، ضمن تشکر از تلاشهای امیر دریابان «علی شمخانی» در ده سال تصدی دبیری شورای عالی امنیت ملی، سردار «علیاکبر احمدیان» به این سمت منصوب شد.
اما دبیر شورای عالی امنیت ملی چه وظایف و اختیاراتی دارد؟ برای چه مدتی و چگونه انتخاب می شود؟ پیش از این چه کسانی عهده دار این سمت بودهاند و در اساس این سمت چه جایگاه و نقشی در جمهوری اسلامی دارد؟
شورای عالی امنیت ملی
فصل سیزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی به این شورا اختصاص یافته است. طبق اصل ۱۷۶، به منظور تأمین منافع ملی و پاسداری از انقلاب اسلامی و تمامیت ارضی و حاکمیت ملی «شورای عالی امنیت ملی» به ریاست رئیس جمهوری، با وظایف زیر تشکیل میشود؛
۱. تعیین سیاستهای دفاعی – امنیتی کشور در محدوده سیاستهای کلی تعیین شده از طرف مقام رهبری.
۲. هماهنگ نمودن فعالیتهای سیاسی، اطلاعاتی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در ارتباط با تدابیر کلی دفاعی امنیتی.
۳. بهرهگیری از امکانات مادی و معنوی کشور برای مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی.
روسای قوا، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، رئیس یز نقل شده است.
دبیری شمخانی با ریاست جمهوری رئیسی تداوم یافت و بعد از ناآرامیهای پاییز ۱۴۰۱ که از دامنهدارترین رخدادهای امنیت داخلی جمهوری اسلامی بود، در آخرین ماههای این دوره، توافق مهم با عربستان و برخی توافقات با عراق با محوریت او انجام شد؛ موضوعی که در همان مقطع اعلام شد با هدایت دولت انجام شده است.
در مجموع به نظر میرسد دبیری شورای عالی امنیت ملی، نقشی توازن بخش در جمهوری اسلامی دارد. نقش آفرینی این جایگاه که از یک سو مرتبط با دولت و رئیس جمهور و از سوی دیگر ذیل جایگاه رهبر و فرماندهی کل قوا تعریف میشود و به نظر میرسد سابقه، تجربه، هوشمندی و جایگاه شخص دبیر میتواند هم در شکل گیری اجماع و همفکری میان مقامات تراز اول سیاسی کشور و هم در اجرای تصمیمات کلان و مهم امنیتی آنها موثر باشد.