رویکردی که آب را در سطح زمین ذخیره میکند، در چنین شرایطی یک اشتباه راهبردی بوده و هست. نگهداشتن آب در سطح زمین نهتنها منجر به تبخیر سریع آن میشود، بلکه چرخههای طبیعی و زنجیرههای زیرزمینی آب را هم مختل میکند.
جوان آنلاین: امروز با بحرانی کمسابقه در حوزه آب دستوپنجه نرم میکنیم؛ بحرانی که دیگر نمیتوان آن را صرفاً به کاهش بارندگی یا تغییرات اقلیمی نسبت داد. سالهاست که سیاستگذاریها و تصمیمات اجرایی، با واقعیتهای اقلیمی این سرزمین خشک و شکننده، هماهنگ نیستند. از ساخت بیرویه سدها تا انتخابهای نادرست در الگوی کشت و همینطور نادیدهگرفتن محیطزیست و بیاعتنایی به دانش بومی. همه و همه در شکلگیری این بحران نقش زیادی داشتند، اما آنچه شرایط را دشوار کرده، تداوم یک نگاه کوتاهمدت به مسئله آب است؛ نگاهی که آب را نه عنصری حیاتی برای زیست، بلکه ابزاری برای نمایش توسعه میداند. هرچند بارها و بارها کارشناسان در این زمینه هشدار دادند، اما بدون توجه به این هشدارها، همان مسیر اشتباه گذشته تکرار شد. در نتیجه شاهد فرسایش منابع زیرزمینی و تهدیدی گسترده برای امنیت زیستی کشور هستیم. «جوان» درباره فرصتهای مغفول برای خروج از بحران آب و همچنین راهکارهایی که میتواند در این زمینه کمککننده باشد با پدرام جدی چروده، کارشناس ارشد محیطزیست و معاون راهبری اداره کل محیط زیست شهرداری تهران گفتوگو کرده است.
بارها گفته شده سیاستگذاریهای انجام شده در حوزه آب با شرایط اقلیمی ایران همخوانی ندارند. به نظر شما مهمترین تغییراتی که باید صورت بگیرد، چیست؟
ایران در کمربند گرم و خشک جهان قرار دارد و از گذشته تاکنون کشوری گرم و خشک بودهایم. البته در برخی سالها مانند ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ شاهد بارشهای قابل توجهی در مناطقی، چون خوزستان، لرستان، بندرعباس، جنوب کرمان و سیستان و بلوچستان بودیم، اما در مجموع، شرایط اقلیمی کشور خشک و کمبارش است.
وقتی بارندگی کاهش پیدا میکند، طبیعتاً باید در سیاستگذاری و مدیریت منابع نیز تغییراتی ایجاد شود. اما متأسفانه در کشور ما هیچ تفاوتی میان دوران ترسالی و خشکسالی در نوع مواجهه با منابع آبی وجود ندارد! و تنها زمانی که بحران جدی میشود، تازه یادمان میافتد باید چارهاندیشی کنیم.