اقتصاد۲۴- فرزانه سهرابی، معاون اجتماعی موسسه کادراس ضمن اشارهای به تاریخچه مصرف تریاک در ایران، به ایسنا میگوید: پس از بنگ و حشیش ماده مخدری که به ایران راه یافت، تریاک بود. مصرف تریاک به منزله دارویی مسکن و اثربخش، نتیجه تحقیقات بوعلیسینا و محمد زکریای رازی بوده است. آنها در شمار نخستین پزشکانی بودند که در قرن ۱۰ میلادی، خواص تریاک را شناخته و برای پیشبرد اهداف پزشکی از آن به عنوان پادزهر استفاده میکردند.
وی ادامه میدهد: تاریخ استفاده از تریاک، چه به صورت درمانی و چه تخدیری به طور دقیق روشن نیست اما میتوان گفت استفاده درمانی از تریاک بر استفاده تخدیری آن مقدم بوده است. علت مصرف و رواج تریاک را در ایران برخی دستاورد حمله مغولان و برخی نتیجه لشکرکشی نادرشاه به هندوستان میدانند، اما مستند است که در زمان صفویه مصرف این ماده به خصوص در بین برزگان، درباریان و رجال عالی مقام متداول بوده است به گونهای که شاه طهماسب صفوی خطر مصرف مواد افیونی را جدی تلقی کرد و دستور داد تا تریاک موجود در دربار را معدوم کنند اما در دورههای بعد و حکمرانی جانشینانش مانند شاه سلیمان، مصرف تریاک دوباره متداول شد و مردم با اینکه میدانستند تریاک مضر است اما به علت عادت کردن به آن، مصرف میکردند.
این پژوهشگر حوزه اعتیاد با بیان اینکه مصرف تریاک به روشهای شناخته شده از زمان قاجار در ایران شروع شد، میافزاید: در این دوره کشت و مصرف تریاک از سوی کارگران هندی در منطقه خراسان و کرمان رواج یافت؛ همچنین کشت آزمایشی خشخاش و شایعه خواص آن به وسیله مستشاران خارجی به سرعت موجب گسترش کشت و مصرف تریاک در نواحی مختلف کشور (به ویژه مناطقی که بیشتر در دست نیروهای استعماری بود) شد. در دوره قاجار به دلیل آنکه تریاک با قیمت بالا نسبت به گندم و دیگر محصولات از سوی انگلیسیها خریداری میشد، کشاورزان روی به کاشت تریاک آوردند و حتی در بین سالهای ۱۲۸۶-۱۲۸۸ موجب قحطی در کشور شد.