اقتصاد۲۴– در حالی این روزها بیشتر استانهای کشور و به خصوص تهران با بحران ریزگردها تا آخر هفته جاری دست و پنجه نرم میکند که به اذعان بسیاری از کارشناسان این معضل با منشا خارجی و مشخصات طوفانهای شن از کشورهای همسایه مانند عراق، متاثر از اقدامات مخرب ترکیه با محوریت اجرایی کردن ابرپروژههای سدسازی دولت اردوغان بر روی آبراههای مشترک است. با این وجود و بر اساس معاهدات بینالمللی، هیچ کشوری اجازه ندارد کنترل منابع آبیِ رودخانههای بینالمللی و مشترک بین همسایگان را به کنترل خود دربیاورد. این مهم به طور صریح، روشن و مشخص در معاهدات سازمان ملل، لاهه، پاریس، ژنو، بارسلون، مادرید و … هم مورد تاکید قرار گرفته است. این در حالی است که از یک طرف عدم اعتنای آنکارا به این معاهدات با هدف حفظ حق آبه کشورهای همسایه و در سوی دیگر اغماض بغداد، دمشق و تهران در کنار انفعال ایران برای پیگیری «دیپلماسی آب» به تشدید بحران کم آبی، محیط زیستی و سلامت کشور دامن زده است؛ روندی که اگر فکری برای اصلاح آن وجود نداشته باشد بی شک در کنار پارامترهای کلیدی، چون تغییر اقلیم و خشکسالی به دلیل کمبارشی بیسابقه طی سالهای اخیر، بحران جاری را به اوج خواهد رساند. از این منظر در گفتگو با کارشناسان و دیپلماتها به بررسی طرح دقیقتر نقش مخرب ترکیه در ایجاد بحران کم آبی و محیط زیستی کشور پرداخته شده است و در ادامه تلاش بر این بوده است علاوه بر تبیین اهداف آنکارا به راهکارهای برون رفت از این وضعیت پرداخته شود که در ادامه میخوانید:
مرتضی موسوی خلخالی، دیپلمات پیشین کشور و تحلیلگر ارشد مسائل منطقه مشخصا به سیاستهای مخرب ترکیه طی دهههای گذشته بر کشورهای همسایه و به خصوص ایران اشاره کرد و در این رابطه اذعان داشت: آنکارا طی چند دهه گذشته به دنبال تعریف نظم خاص منطقهای متناسب با اهداف و منافع خود است. در این رابطه ترکیه علاوه بر تجاوز زمینی به خاک سوریه و همچنین اقلیم کردستان عراق و ایجاد پایگاههای نظامی در خاک هر دو کشور، عملاً منابع معدنی، نفتی و گازی آنها را هم برای خود مصادره کرده است. در کنار آن ترکیه با علم بر اینکه منطقه غرب آسیا روزبهروز با بحران کمآبی و بیآبی دست و پنجه نرم خواهد کرد سعی دارد با توسعه و گسترش ابرپروژههای سدسازی خود بر روی آبراههای مشترک خود با کشورهای منطقه و به خصوص عراق، سوریه و در ادامه ایران، شرایطی را رقم بزند که مکمل پازل تجاوز به خاک کشورهای همسایه و تاراج منابع آنان باشد.
این تحلیلگر ارشد مسائل منطقه در ادامه اذعان داشت: ترکیه برای پیشبرد بخشی از برنامهها و نقشه خود علاوه بر پیگیری ابرپروژههای سد سازی که به بحران کم آبی و محیط زیستی سوریه، عراق و ایران دامن زده است به نام مبارزه با نیروهای کرد در این سه کشور (سوریه، عراق و ایران) گیاهان، درختان و در کل پوششهای جنگلی این مناطق را به طور وسیعی یا به آتش کشیده و یا قطع نموده است؛ لذا این اقدامات ترکیه ناظر بر ابرپروژههای سدسازی و تاثیر آن بر بحران کم آبی کشورهای همسایه و نیز نابود کردن پوشش جنگلی و گیاهی در مرزهای مشترک با ایران، عراق و سوریه به نام مبارزه با نیروهای کرد بحران محیط زیست را به اوج رسانده است. پس ترکیه، نه به عنوان متهم ردیف اول، بلکه در جایگاه مجرم درجه یک در ایجاد بحران کم آبی و محیط زیستی کشورهای همسایه خود و مشخصاً ایران قرار میگیرد؛ لذا اگر امروز ایران جزو آلودهترین کشورها جهان است و یا طی دو سه روز اخیر تهران به آلودهترین شهر بدل شد و امروز مردم بیشتر استانها با پدیده ریزگردها دست و پنجه نرم میکنند و در کنارش نفس مردم کشور تنگ شده و به شماره افتاده است باید انگشت اتهام را به سوی ترکیه چرخاند، هر چند که در این بین نباید آثار و عواقب مخرب برخی اقدامات و سیاستهای غلط کشور در حوزه کشاورزی، دامداری، صنعت و همچنین استفاده بی رویه از منابع آبی به خصوص منابع زیرزمینی بر تشدید بحران کم آبی و محیط زیستی در کشور را هم فراموش کرد.