اریک فروم میگفت: «رهایی از ترس، نیازمند کار خلاقانه و عشق است.» ایران، اما این وابستگی شدید عاطفی و فعالیت مبتکرانه را در پیوند با «توحید» یافته است. راز شجاعت ایرانیان در این است که ترس را از ساحت امور مادی، به ساحت امور متعالی منتقل کردهاند. در فرهنگ ایرانی- اسلامی، انسانی که از خدا میترسد، دیگر از هیچکس دیگری نمیترسد. این خوف از جنس وحشت فرومی نیست، بلکه به مفهوم بیم از کفران نعمت است
جوان آنلاین: آنچه در پی میآید را میتـــوان نوعی برآیندگیری از تاریخ ایران، کشورهای اسلامی و کشورهای اروپایی در دوره معاصر دانست. تلاش بر این بوده است که با استفاده از آرای اریک فروم، فیلسوف و روانکاو نامدار معاصر، علل ایستایی اروپا و جهان اسلام را بدانیم و ایضاً پیشروی ملت ایران و خروج آنان از صغارت و استعمارپذیری را؛ امید آنکه علاقهمنـــدان را مفید و مقبول آید.
طرح مسئله
جهان امروز، در میانه یکی از بزرگترین چرخههای تاریخی خود ایستاده است. طوفانهای سهمگین در غرب آسیا، بمبارانهای بیوقفه در لبنان و استیصال سیاسی در پایتختهای اروپایی، همگی نشان از یک فروپاشی بزرگ دارند: فروپاشی نظم قدیم، اما در این میان، یک سؤال بزرگ باقی میماند: چرا کشورهایی که همه منابع حیاتی (نفت، گاز، موقعیت استراتژیک و بازارهای بزرگ) را در اختیار دارند و غرب بهشدت به آنها محتاج است، هنوز مانند بردگانی ترسان در برابر اراده واشینگتن و لندن سر خم میکنند؟ چرا اروپایی که قلبش از دنبالهروی کورکورانه از امریکا گرفته و در موضعگیری مبنی بر همراهی نکردن ناتو با امریکا در ماجرای تنگه هرمز و محکومیت بمباران لبنان پس از اعلام آتش بس، تمایل نداشتن به ادامه پیروی از کدخدا را کم و بیش نشان داد، جرئت بریدن کامل این بند ناف مسموم را ندارد؟
برای یافتن پاسخ، باید از اتاقهای در بسته دیپلماسی خارج شویم و به اعماق روان بشر سفر کنیم. اریک فروم روانکاو و فیلسوف برجسته، در شاهکار خود «ترس از آزادی»، کلید این معما را به ما میدهد. او به ما میگوید که مشکل لزوماً کمبود «قدرت» نیست، بلکه وحشت از «آزادی» است. در این نوشتار، با پیوند دادن نظریات فروم به واقعیتهای امروز و تبیین مدل استثنایی ایران، نشان خواهیم داد که چگونه «ترس از محروم ماندن از مهر و عنایت خدای رحمان»، تنها داروی رهایی از «ترس از قدرتهای شیطانی» است.