ترجیح شرق بر غرب
رهبر معظم انقلاب اسلامی در جمع مردم تبریز در ۲۹ بهمن ۹۶ با اشاره به سیاستگذاری کلان جمهوری اسلامی در برقراری ارتباط با کشورهای همسایه و دارای قرابت فرهنگی بیشتر تصریح کردند: در سیاست خارجی، ترجیح شرق بر غرب، ترجیح همسایه بر دور، ترجیح ملّتها و کشورهایی که با ما وجه مشترکی دارند بر دیگران، یکی از اولویتهای امروز ماست.
موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و ضرورت توجه به شرق
به طور کلی، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران، رویکرد توجه به شرق را اجتنابناپذیر میسازد؛ ایران با ۱۵ کشورهمسایه است و مرز مشترک دارد؛ این امر شاید در میان کشورهای جهان بینظیر باشد؛ این ۱۵ کشور پیرامونی ایران، دارای جمعیتی بالغ بر ۶۰۰ میلیون نفر هستند؛ مراودات سیاسی و اقتصادی و حتی فرهنگی ایران با همین ۱۵ کشور، مزایای فراوانی برای مردم ایران خواهد داشت.
نگرانی از مغفول واقع شدن رویکرد «نگاه به شرق»
پس از روی کارآمدن دولت یازدهم و عطف تمرکز دستگاه سیاست خارجی به مذاکره و تعامل با غرب برای حل و فصل پرونده هستهای، این نگرانی در اذهان تحلیلگران و ناظران ایجاد شد که رویکرد «نگاه به شرق» و بهره برداری از ظرفیتهای عظیم مادی و معنوی آن مغفول واقع شود.