اقتصاد۲۴- به نقل از نشریه ریسپانسیبل استیت کرفت؛ با وجود شهرت دونالد ترامپ به اتخاذ مواضع سختگیرانه در قبال ایران و اقداماتی همچون اعمال تحریمهای «فشار حداکثری»، تبادل تهدیدات نظامی، از جمله تهدید به تخریب اماکن فرهنگی ایران و خروج از توافق هستهای ۲۰۱۵، او در برخی موارد از مسیر متعارف جمهوریخواهان فاصله گرفته است. دونالد ترامپ که اغلب به سیاستهای تند و جنگطلبانه این حزب شهرت دارد، در برخی تصمیمگیریها نشان داده که تمایلی به پیروی کامل از این خطمشی ندارد.
در سال ۲۰۱۵، زمانی که رقابت نامزدهای جمهوریخواه برای کسب نامزدی ریاستجمهوری در اوج بود، اکثر آنها بهشدت توافق هستهای ایران را محکوم کرده و وعده «پاره کردن» آن را میدادند. اما دونالد ترامپ، برخلاف انتظارها، موضعی متفاوت اتخاذ کرد. او اعلام کرد که به جای لغو توافق، آن را با سختگیری اجرا خواهد کرد و در عین حال رقبای خود را به نداشتن درک واقعی از نحوه کارکرد سیاست جهانی متهم کرد. با این حال، ترامپ پس از ورود به کاخ سفید به وعده پاره کردن توافق عمل کرد. انتقاد اصلی او از این توافق، نه ماهیت آن، بلکه این بود که آمریکا برخلاف دیگر طرفهای توافق هیچ منفعت مالی از آن نبرده است. این در حالی بود که این مسئله ناشی از سیاست «دیوار تحریمی» خودساخته آمریکا علیه ایران بود که جلوی امکان بهرهبرداری اقتصادی از توافق را برای ایالات متحده گرفته بود.
دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ به وعده خود عمل کرد و ایالات متحده را از توافق هستهای با ایران خارج کرد—تصمیمی که هرچند مورد حمایت رقبای جمهوریخواه او بود، اما به احتمال زیاد از سوی آنها عملی نمیشد. این خروج، آغازگر بحرانی بود که پیامدهای آن همچنان ادامه دارد. حضور مشاوران و اطرافیان ترامپ، که عمدتاً از میان جنگطلبان و نئوکانها انتخاب شده بودند، شرایط را پیچیدهتر کرد. این گروههای سیاسی همان نیروهایی بودند که پیشتر تلاشهای باراک اوباما را برای رفع تحریمها و بهرهمندی آمریکا از منافع اقتصادی توافق هستهای محدود کرده بودند. اکنون نیز، آنها نه تنها به تشدید تنشها کمک کردند، بلکه نقش مهمی در جلوگیری از بازگشت دولت بایدن به این توافق ایفا کردند. نتیجه این اقدامات، ادامه تنشهای بیپایان میان واشنگتن و تهران بوده است.
مشاوران ارشد دونالد ترامپ، از جمله جان بولتون، مایک پمپئو، برایان هوک و الیوت آبرامز، نقش مؤثری در جلوگیری از جدی شدن گزینههای دیپلماتیک با ایران داشتند. این تیم که به اتخاذ سیاستهای تند و تقابلی شهرت داشتند، مانع از آن شدند که ترامپ به وعده خود مبنی بر دستیابی به توافقی «بهتر» عمل کند و به دیپلماسی فرصتی واقعی دهد. در این میان، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز تأثیری کلیدی ایفا کرد. او که همواره به دنبال جلوگیری از هرگونه نزدیکی میان ایران و آمریکا بوده، با افتخار اعلام کرد که شخصاً ترامپ را متقاعد کرده تا از توافق هستهای خارج شود و به سیاست «فشار حداکثری» روی آورد.