اقتصاد۲۴- بافت قدیم شیراز با مساحت حدود ۳۶۰ هکتار در قلب و مرکز این کلانشهر قرار گرفته است و حدود دو درصد از مساحت کنونی شهر شیراز را شامل میشود؛ جایی که تاریخ، فرهنگ و هویت ملی و دینی را در کنار هم دارد. بافت قدیم شیراز بهعنوان یکی از مردمیترین ساختارهای شهری با کوچههای تنگ و باریک با گذرها و گذرگاههای متعدد، طاقها و رواقها، مساجد و مقابر امامزادهها، حسینیهها و تکایا و مدارس و حوزههای علمیه، بازارچههای محلی، حمامها و آبانبارها و دیگر آثار تاریخی یک بافت ارزشمند محسوب میشود که در کنار هم نشاندهندۀ هویت برجستۀ شهر شیراز هستند.
به گزارش پیام ما، حالا، اما طرحهای توسعهای، این هویت را نشانه رفتهاند. نگاهی به گزارش مرکز گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی که بهتازگی منتشر شده و در همین شمارۀ «پیام ما» آمده است، نیز نشان میدهد قانون «حمایت از مرمت و احیای بافتهای تاریخی-فرهنگی» در همۀ شهرها بهدرستی اجرا نشده و اقدامات به اندازۀ کافی نبوده است.
ماجرا آنطور که منتقدان و فعالان میراثفرهنگی مطرح میکنند از سال ۱۳۷۴ آغاز شده است؛ همان موقع که لودرها شروع به کار کردند و در فاصلۀ دو سال تا ۱۳۷۶ هشت هکتار از بافت تاریخی شیراز را با خاک یکسان نمودند. بعد از آن، بار دیگر از ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۶، با طرحی تحت عنوان «۵۷ هکتاری» که با هدف اتصال دو حرم «احمدبن موسی شاهچراغ (ع)» و «سید علاءالدین حسین (ع)» در سال ۱۳۸۹ به تصویب رسیده بود، ۱۰ هکتار دیگر از بافت تاریخی از بین رفت. حالا که تخریبها از این هم فراتر رفته است، فعالان میراثفرهنگی از ادامۀ تخلیۀ اجباری خانههایی در بافت تاریخی، متروکهشدن عمدی، مسدودشدن ورودی با بلوکهای سیمانی و آمادهسازی برای تخریب بناهای این محدوده خبر میدهند. گرچه مسئولان این موضوع را تکذیب میکنند، اما پیگیری «پیام ما» از اهالی نشان میدهد در همین روزهای اخیر خانههایی بهصورت اجباری تخلیه شدهاند و کارگران تخریب در آنها مشغول به کارند. این در شرایطی است که «محمدهادی ایمانیه» اسفند سال گذشته ضمن تأکید بر شایعهبودن تخریب و هدف ساماندهی در طرح «۵۷ هکتاری»، خواستار ثبت ملی بافت تاریخی شیراز با مساحت تقریبی ۳۵۷ هکتار دارای حدود ۱۲ هزار پلاک با کاربریهای مختلف، شده بود.
طرح توسعۀ حرم شاهچراغ موسوم به طرح «۵۷ هکتاری» سال ۱۳۸۹ از سوی شورایعالی شهرسازی و معماری به تصویب رسید و عملیات اجرایی آن از همان زمان آغاز شد، اما پس از بررسی تبعات تخریبهای صورتگرفته در بخشی از بافت تاریخی در محدودۀ طرح، چهار سال بعد همان شورا دوباره طرح را بهدلیل آشکارشدن برخی تناقضات و مغایرتهای اساسی با طرح جامع و تفصیلی ملغی اعلام کرد.
شورایعالی شهرسازی و معماری مهر ۱۳۹۳ اعلام کرد که «بهدلیل ارائهنشدن نقشهها و اسناد تکمیلی وفق شروط مصوبۀ مورخ ششم دی ۱۳۸۹ شورای عالی دربارۀ طرح توسعۀ حرم حضرت احمدبنموسی شاهچراغ (ع) و فقدان نقشههای ملاک عمل مصوب و همچنین مغایرت بند شش مصوبۀ مذکور با ضوابط میراثفرهنگی، مصوبۀ مذکور ملغی و ضمن تأکید بر عدم هرگونه مداخله و اجرای طرح در اراضی پیرامونی حرم مطهر قرار شد محدودۀ طرح توسعۀ حرم و ضوابط و مقررات مربوطه در قالب طرح تفصیلی بافت تاریخی شهر شیراز تعیین و توسط دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری ابلاغ شود.»