گروه اندیشه: اندیشکده کارنگی در گزارشی پژوهشی به قلم عبدالله فراح، از دگرگونی بنیادین در شیوه اعتراضات نسل زد (Gen Z) در مراکش پرده برمیدارد این مطلب که در جماران منتشر شده، یادآوری می کند که برخلاف نسلهای پیشین که به احزاب و اتحادیههای سنتی تکیه داشتند، جوانان امروزی مراکش در سایه بیکاری گسترده و نابرابریهای اجتماعی، میدان نبرد خود را به فضای دیجیتال بردهاند. این گزارش نشان میدهد که اعتراضات این نسل دیگر صرفاً ماهیت سیاسیِ کلاسیک ندارد؛ بلکه یک «کنش فرهنگی» است. جوانان مراکشی با بهرهگیری از نمادهای فرهنگ جهانی—مانند شخصیتهای انیمهها، فضای بازیهای ویدئویی و موسیقی رپ—زبان جدیدی برای بیان مطالبات خود یافتهاند. آن ها سیاست را نه در خیابانهای پر از شعار، بلکه در شبکههایی مثل دیسکورد و با زبان طنز و زیباییشناسیِ بصری بازتعریف میکنند. در واقع، این نسل باق، با هدف تبدیل انرژی نمادین جوانان به منابع اجتماعی و اقتصادی. دوم، ادغام فرهنگ دیجیتال در سیاستهای آموزشی و فرهنگی به منظور درک بهتر چگونگی شکلگیری آگاهی نسلهای جدید است. سوم، توسعه اشکال جدید مشارکت سیاسی دیجیتال است که جوانان را قادر میسازد خواستههای خود را بیان کنند و در تدوین سیاستهای عمومی مشارکت داشته باشند. بر این اساس، اعتراضات به رهبری نسل Z در مراکش را نباید صرفاً به عنوان یک بحران اجتماعی موقت، بلکه باید به عنوان نشانهای از یک تحول عمیقتر در ساختار کنش سیاسی در عصر دیجیتال درک کرد. سیاست دیگر صرفاً در نهادهای رسمی اعمال نمیشود؛ بلکه به طور فزایندهای در فضاهای فرهنگی دیجیتال شکل میگیرد، جایی که جوانان به طور مداوم هم زبان اعتراض و هم شیوههای مشارکت خود در زندگی عمومی را از نو ابداع میکنند.
۲۱۶۲۱۶