حریم قدسی حضرت علیبنموسیالرضا(ع) پیش و بیش از آنکه یک تجربه کالبدی و مادی در گستره معماری باشد، هجرتی پدیدارشناسانه از جهان کثرت به ساحت وحدت است.
حریم قدسی حضرت علیبنموسیالرضا(ع) پیش و بیش از آنکه یک تجربه کالبدی و مادی در گستره معماری باشد، هجرتی پدیدارشناسانه از جهان کثرت به ساحت وحدت است. در شماره پیش در کنکاش در حوزه نورپردازی و نور در این بارگاه مقدس به ریشههای نگاه معنوی در کالبد حرم مطهر اشاره کردیم.
در این بارگاه نورانی، انسان نه فقط با دیوارها و سازههای زمینی، بلکه با منظومهای منسجم از نمادها، هندسه قدسی و الهیات انوار مواجه میشود. معماری قدسی این آستان، برآمده از نبوغ فکری و شهود باطنی بزرگانی چون شیخ بهاءالدین محمد عاملی (شیخ بهایی) و رنج مقدس نسلهایی از هنرمندان و استادکاران است که آجر، کاشی، آینه و گچ را به واسطههایی میان مُلک و ملکوت بدل کردهاند. در میان تمامی هنرهای وابسته به معماری که پیکره روضهمنوره و رواقهای بهشتی حرم مطهر را آذین بخشیدهاند «هنر آینهکاری» و «معماری نور» جایگاهی یگانه دارد. آینهکاری در حرم مطهر رضوی صرفاً یک آرایه تزئینی برای چشمنوازی نیست؛ بلکه زبانی است اشراقی برای تبدیل ماده به نور، شکستن منیتهای انسانی و روایت تجلی حضرت حق در آینه دلهای مؤمنان.
در ادامه با نگاهی به پژوهشهای موجود در لایههای عرفانی، معماری و هنری آستان قدس رضوی، پیوند وثیق میان حکمت شیخ بهایی، هندسه نقوش گرهچینی و بازتاب حقیقت در تراشهای ظریف آینه را واکاوی میکنیم.