اقتصاد۲۴- میرا قربانی فر – هر چند زمان دور چهارم مذاکرات ایران و آمریکا در هالهای از ابهام است، اما به نظر نمیرسد که فارغ از شاید اختلافات موجود موارد دیگری نیز منجر به تاخیر در روند مذاکرات شده است.
چنان چه که فرستاده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه و مذاکره کننده ارشد هستهای آمریکا با تهران با بیان این که ایالات متحده آمریکا در تلاش است دور چهارم گفتوگوهای هستهای با ایران را برای آخر این هفته (میلادی) برنامهریزی کند، در عین حال خبر داده که: «اگر این گفتوگو برگزار نشود، تنها دلیلش سفر رئیس جمهوری به خاورمیانه خواهد بود.»
در واقع استیو ویتکاف بیش از آن که دلیل عدم تعیین زمان دقیق برای مذاکرات در راند چهارم را اختلافات عنوان کند این تاخیر را به سفر رئیس جمهوری آمریکا به کشورهای جنوب خلیج فارس مربوط دانسته است.
در عین حال، اما روز سهشنبه سایت نورنیوز (نزدیک به علی شمخانی، دبیر پیشین شورایعالی امنیت ملی) به نقل از یک مقام مطلع نوشت که این مذاکرات روز یکشنبه هفته آینده یعنی ۲۱ اردیبهشت برابر با ۱۱ می، در مسقط انجام میشود؛ خبری که تا لحظه تنظیم این گزارش از سوی وزارت امور خارجه تأیید یا تکذیب نشده است.
پیش از این، باراک راوید، خبرنگار اسرائیلی سایت آکسیوس نیز به نقل از استیو ویتکاف مدعی شده بود کاخ سفید در تلاش برای برنامهریزی مذاکرات دور چهارم برای پایان هفته جاری است. هر دو طرف یعنی عراقچی و ویتکاف همواره در اظهارنظرهایشان طی چهار هفته گذشته، از فضای مثبت و رو به جلو در مذاکرات غیرمستقیم صحبت کردهاند. اما در فضای رسانهای و فراتر از میز مذاکره، شرایط متفاوت است. آمریکاییها پیش و پس از آغاز دور جدید مذاکرات، رفتارهای متناقض زیادی از خود نشان دادند که میتوان از آنها یک فهرست تهیه کرد.
روند تاخیر رخ داده، اظهارات متناقض برخی مقامات آمریکایی و در نهایت مساله سفر دونالد ترامپ به برخی کشورهای عربی در حوزه خلیج فارس سبب شد تا به سراغ «حشمت الله فلاحت پیشه» نماینده پیشین مجلس، تحلیل گر سیاسی و منطقهای و استاد دانشگاه برویم و نظر وی درباره آن چه در پیش است را جویا شویم.
* برگزاری دور چهارم مذاکرات ایران و آمریکا ناگهان با تاخیر و، اما و اگرهایی مواجه شد. به خصوص که یک بار تاریخ برای آن تعیین و سپس لغو شد و این بر حواشی وجود اختلافات میان طرفین افزود. تصور میکنید با توجه به شرایط منطقه چه روندی در پیش باشد؟
– من معتقد هستم تاخیری که در مذاکرات پیش آمده نشان دهنده اختلافات جدی دو طرف است.
آمریکاییها در این فاصله میان دورهای مذاکرات به بخشی از دستور کاری که به صورت کلی مطرح کرده بودند، پایبند نماندند و موارد دیگری را از شخص ترامپ تا مقامات و اعضای دولت آمریکا مطرح کردند، از جمله عدم امکان غنی سازی هستهای در ایران.
اما باید توجه کرد که هر چند آمریکاییها موارد شروط خود را سختتر کردند، اما در عین حال اجاره ندادند که وقفه مذاکرات تبدیل به یک فرصت یا زمان حیاتی برای اسرائیل شود که جنگ را گسترش دهد؛ لذا ما دیدیم که بلافاصله یک روز بعد از حمله اسرائیل به یمن بود که آمریکاییها به جنگ در یمن پایان دادند چرا که ترامپ میداند نتانیاهو استاد شروع کردن جنگ است، اما جنگهایی که هیچ وقت پایان نمیپذیرند و پیامی که از این مجموعه تحولات میتوان گرفت اینست که به نظر میرسد آمریکاییها یک خط قرمز به نام جنگ در برابر ایران دارند و تهدیدهای ترامپ نیز بیشتر با هدف کشاندن ایران پای میز مذاکره است که صورت میگیرد. اما در آن سمت آمریکاییها حاضر نیستند دنبالهرو سیاستهای اسرائیل در لیبی سازی پرونده هستهای ایران باشند. آمریکاییها برابر ایران به دنبال یک راه میانهای هستند که در واقع شبیه برجام باشد، اما به شرطی که عملا کنترل بیشتر بر سوخت هستهای ایران صورت بگیرد.