اقتصاد۲۴– در شرایطی که اخبار و تحولات حکایت از بن بست جدی در مذاکرات هستهای میداد تا جایی که مقامات دولت بایدن از شکست رسمی در پروسه گفت وهای غیرمستقیم با ایران گفتند، خبر آزادی سیامک و محمدباقر نمازی تا اندازهای میتواند این فضای منفی چند هفته اخیر را تحت الشعاع خود قرار دهد. البته در یک تحلیل عمیقتر و با در نظر داشتن به شرایط کنونی در داخل کشور، سطح منطقه و جهان میتوان این را هم گفت که اقدام ایران برای آزادی نمازیها از چند جهت قابل ارزیابی است.
دیروز یکشنه استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل مدعی شد که محمدباقر نمازی زندانی دوتابعیتی از زندان آزاد و ایران را ترک کرده است و سیامک نمازی نیز آزاد شده، اما همچنان در ایران است. در بیانیهای که دوجاریک بهنقل از دبیرکل سازمان ملل متحد منتشر کرد، گوترش از قبول درخواستهایش از رئیس جمهور اسلامی ایران مبنی بر اجازه خروج محمدباقر نمازی برای معالجه در خارج از کشور تشکر کرده است.
مقامهای قضایی به سیامک نمازی، بازرگان ایرانی آمریکایی زندانی یک هفته مرخصی قابل تمدید دادند. محمد باقر نمازی، پدر سیامک و از دولتمردان پیش از انقلاب هم اجازه خروج از ایران برای درمان را دریافت کرده است. در این بین هم وکیل سیامک نمازی خبر مرخصی موقت موکلش را در گفتگو با خبرگزاری رویترز تائید کرد. سیامک نمازی از سال ۲۰۱۵ در زندان به سر میبرد و به جرم «همکاری با دولتهای متخاصم» به ۱۰ سال زندان محکوم شد.
سازمان ملل متحد نیز اعلام کرد محمدباقر نمازی، نماینده پیشین صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف) برای درمان اجازه خروج از ایران را دریافت کرده است. محمدباقر نمازی در سال ۲۰۱۶ برای رسیدگی به وضعیت پسرش به ایران رفته بود. با اینحال رسانهها و منابع داخلی کشور آزادی نمازیها را مشروط به آزادسازی پولهای بلوکه شده خود در بانکهای کره جنوبی میدانند. در همین باره نور نیوز، رسانه نزدیک به دبیر شورایعالی امنیت ملی خبر داده است که طی هفتههای اخیر مذاکرات فشردهای با وساطت یکی از کشورهای منطقه درباره آزادسازی همزمان زندانیان ایران و آمریکا انجام و میلیاردها دلار از منابع ارزی مسدود شده کشورمان نیز در این چارچوب در شرف آزادسازی است. بر این اساس هنوز ایران حسابهای اعلامی برای انتقال منابع مذکور را بنا بر ملاحظات بانکی نپذیرفته و حسابهای جدیدی را به این منظور معرفی کرده است.
در عین حال رسانههای دیگر، چون تسنیم نیز در مطلبی نوشتند: «آزادسازی زندانیان ایران و آمریکا و همچنین آزادسازی میلیاردها دلار از منابع بلوکهشده ایران در کره جنوبی خبر مهمی است که هماکنون از سوی رسانههای مطرح دنیا نیز درحال مخابره است. در حالی که مذاکرات رفع تحریمها بهدلیل عدم اتخاذ تصمیم سیاسی از سوی ایالات متحده آمریکا همچنان بدون حصول نتیجه باقی مانده است، این کشور مستقل از روند مذاکرات هستهای، در حال پیگیری موضوع آزادی زندانیان خود در ایران و همزمان آزادسازی منابع مسدودشده ارزی کشورمان در کره جنوبی است. خبرهای تکمیلی بیانگر آن است که آزادسازی همزمان زندانیان ایران و آمریکا و همچنین آزادسازی ۷ میلیارد دلار از منابع بلوکهشده ایران با میانجیگری قطر انجام شده است، ضمن اینکه سوئیس و سازمان ملل نیز بهعنوان کانال ارتباطی در این امر درگیر هستند.»
در این بین خبر آزادسازی اموال بلوکه شده ایران در کره جنوبی ادعایی است که به کررات در دولت روحانی و به خصوص در یک سالی که از عمر دولت رئیسی میگذرد، مطرح شده بود. تکرار این ادعا در دولت سیزدهم تا جایی پیش رفت که بسیاری از کارشناسان و اقتصاددانان آن را «ترفند سیاسی» برای مدیریت بازار ارز تلقی میکردند. چرا که هر زمان دلار در بازار آزاد شیب سعودی را طی کرده و در مسیر فتح کانالهای بالای ۳۰ هزار تومان بوده است به ناگاه خبر آزادسازی اموال بلوکه شده ایران در کره جنوبی، ژاپن و حتی خبر تسویه بدهی عراق سبب شده تا ارز به صورت موقت مدیریت شود. از این حیث «خبردرمانی» دولت و بانک مرکزی طی ماههای اخیر برای کنترل ارز نوعی بی اعتمادی را در بازار ایجاد کرده بود. اما تایید اخبار بازگشت ۷ میلیارد دلار پول بلوکه شده ایران از دیروز یکشنبه بازار ارز را تحت تاثیر قرار داد. در همین راستا دلار که در اوایل هفته جاری وارد کانال ۳۳ هزار تومانی شده بود و به دنبال ثبت رکورد جدیدی در دولت رئیسی با فتح کانال ۳۴ هزار تومانی تا آخر هفته بود با این خبر (آزادی نمازیها در ازای آزادسازی ۷ میلیارد دلار پول بلوکه شده ایران) دوباره به کانال ۳۲ هزار تومانی بازگشت.
در همین راستا خبرگزاری فارس در مطلبی عنوان داشت: «با آزادسازی بیش از ۷ میلیارد دلار از منابع ارزی بلوکه شده ایران و ورود ارز به کشور دوباره آرامش در بازار ارز حاکم خواهد بود و امکان دلالی واسطهگران ارزی کاهش مییابد.» همین تک جمله اعترافی است بر آنچه که این رسانهها مرتبا از عدم تاثیر گذاری گشایشهای دیپلماسی بر حوزه اقتصاد میگویند. البته در این بین برخی هم معتقدند که آزاد شدن این مقدار از پولهای بلوکه شده ایران هم اثر مثبت جدی بر حوزه بازار ندارد چرا که دولت روحانی و به خصوص دولت رئیسی در این یک سال اخیر پپشاپیش با امید به آزاد شدن این اموال بلوکه دست به چاپ پولهای بدون پشتوانه زده اند.