مروری بر زندگی نامه اکبرهاشمی رفسنجانی و مهم ترین دلیل موفقیت او در تجارت با وجود یک طلبه بودن!
اکبر هاشمی رفسنجانی در سوم شهریور 1313 (برابر با 14 آگوست 1934) در روستای بهرمان شهرستان رفسنجان و در خانواده ای نسبتا ثروت مند به دنیا آمد. او یکی از 9 فرزند «میرزاعلی هاشمی بهرمانی» و «ماه بی بی صفریان» است. پدرش با اندکی تحصیلات حوزوی از باغ داران و تاجران پسته بهرمان از توابع بخش نوق رفسنجان بود.
هاشمی رفسنجانی فرزند بخش نوق از رفسنجان است؛ پدرش کشاورز متمولی بوده است که مقداری کم تر از یک دهم روستا را داشت با زندگی نسبتا معمولی. اما همین مرد معمولی همواره محل رجوع کشاورزان و روستاییان بوده است. او گفته که «پدرم کمی از تحصیلات علوم حوزوی بهره مند بود، تا آن جا که به یاد دارم، در روستا زندگی می کرد، که دلیل آن تا حدودی فشارهایی بود که در دوره پهلوی متوجه متدینین بود.ایشان عمیقا مورد اعتماد مردم بودند و نوعی مرجعیت در امور اجتماعی و مذهبی داشتند.»
هاشمی از همان دوران روستا، از پدرش آموخته که چگونه بی طرفی پیشه کند ولی در حل دعاوی موثر باشد: به محل رجوع عمومی بدل می شود.
تاثیرات حضور یک مادر موثر و اجتماعی را می توان در حضور پررنگ همسر و دختران هاشمی در عرصه سیاست و جامعه نگریست در حالی که هم هاشمی و هم همسرش به حوزویان سنتی تعلق دارند.
هاشمی در نوجوانی از مکتب محلی به حوزه قم می رود و این تصمیم را متاثر از پسرعمویش می داند. هاشمی پیوندها و تاثیرات خانوادگی اش را هرگز پنهان نکرده و منکر نشده است.
اما هاشمی هرگز پس از ایام فعالیت سیاسی و اقتصادی، به شکل سنتی به حوزه بازنگشت. گویا او نیز چون پدرش از آموزش مذهبی برای باسواد شدن و ورود به جامعه بزرگ تر بهره گرفته است. هاشمی می گوید بدین دلیل برای درس خواندن به قم آمده که مکتب خانه سنتی نوق، کفاف رشد وی را نمی داده است.
او می گوید از پدر و پدربزرگش که از ملاکان بزرگ منطقه بوده اند، یاد گرفته که برخلاف سنت طلبه های جوان حوزه، در زندگی حوزوی زهد پیشه نکند. به تعبیر او، بسیاری زهد ظاهری دارند ولی او یاد گرفته که همین زندگی معمولی اش را که با دیگر طلاب تفاوت دارد به شکل شفاف ادامه دهد.
هاشمی، سبک زاهدانه را در برنامه خویش قرار نداده بود چون چندان که گفتیم حوزه را به چشم یک دانشگاه برای ورود به سیاست و اقتصاد و خلاصه جامعه می نگریسته است.
او می گوید هرگز از این رفاه معمولی فاصله نگرفته و هرگاه که هزینه اش بیش تر می شد، کار می کرد تا کفاف و عفافش جور درآید. از شیوه زندگی روستایی و طلبگی هاشمی پیداست که فراگرفته برای هر هدفی باید میزانی تلاش کرد و هزینه داد.
او خیلی زود با سرمایه پدرش و دو سه تن دیگر، به کار ساخت و ساز در قم و تهران رو می آورد؛ کاری که یک طلبه سنتی، هرگز به ذهنش هم خطور نمی کند. استوار بودن سیاست های هاشمی در همه ادوار بر اقتصاد، از روحیه تاجرپیشه ای ریشه می گیرد که او در روستا از کسب و کار پدر آموخت و سپس در جوانی بنابر همین روحیه به تجارت پرداخت.
هاشمی هرگز، تجارت را تعطیل نکرده است. حتی زمانی که در زندان و در کوره فعالیت سیاسی علیه رژیم بوده به خرید و فروش و ساخت و ساز زمین و مسکن اشتغال داشته است. اما تجارت حتما هاشمی را به نیروی سیاسی بدل کرده که هرگز هیچ طرف مجادله و حتی درگیری را به تمامی از روابط خودش بیرون قرار نمی دهد. چون در نظر اهل تجارت هر معامله ارزش آن را دارد که بررسی و ارزیابی شود. همین نکته راز تحولات هاشمی و فرصت سنجی او را آشکار می کند.