در حالی که حجم نقدینگی در اقتصاد ایران روز به روز فربهتر میشود، ترکیب آن نیز دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است. بررسی آخرین گزارش رسمی بانک مرکزی نشان میدهد که هم سهم اسکناس در دست مردم و هم میزان سپردههای دیداری در حال افزایش است؛ شاخصهایی که از رشد پایه پولی و نقدینگی داغ حکایت دارد.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، نقدینگی در پایان سال ۱۴۰۳ با ثبت رشد ۲۹.۱ درصدی، به رقم بیسابقه بیش از ۱۰ هزار و ۱۶۵ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ رکوردی که برای نخستینبار این متغیر کلان را وارد کانال ۱۰ هزار همتی کرد.
اما آنچه در کنار رشد خالص نقدینگی اهمیت دارد، ترکیب درونی آن است. سهم پول (اسکناس و سپردههای دیداری) و شبهپول (سپردههای مدتدار) میتواند تصویری روشنتر از رفتار اقتصادی مردم و روند تورم ارائه دهد.
رشد پول داغ؛ افزایش سهم اسکناس و سپرده دیداری
بر اساس دادههای بانک مرکزی، سهم پول از کل نقدینگی در پایان سال گذشته به ۲۵.۹ درصد رسیده که معادل ۲ هزار و ۶۳۱ هزار میلیارد تومان است. این عدد نسبت به سال قبل، رشد ۳۷.۵ درصدی داشته؛ در حالی که این نرخ رشد در سال ۱۴۰۲ تنها ۱۷.۵ درصد بود. این جهش قابل توجه، از افزایش گردش پول و کاهش میل به سپردهگذاری بلاز منظر جزئیتر، سپردههای قرضالحسنه در شبکه بانکی با جهشی بیسابقه ۵۱.۳ درصدی به یک هزار و ۱۵۰ هزار میلیارد تومان رسیده و اکنون ۱۱.۳ درصد از نقدینگی کشور را به خود اختصاص دادهاند. سپردههای کوتاهمدت نیز با رشد ۲۵.۷ درصدی به بیش از ۲ هزار و ۱۱۹ هزار میلیارد تومان رسیدهاند که ۲۰.۸ درصد از کل نقدینگی را شامل میشوند و همچنان بیشترین سهم را در میان انواع سپردهها دارند.
در مقابل، سپردههای یکساله تنها رشد ۹.۳ درصدی را تجربه کردهاند و به یک هزار و ۵۸۵ هزار میلیارد تومان رسیدهاند. وضعیت برای سپردههای دوساله نگرانکنندهتر است؛ این نوع سپردهها با افت معنادار ۳۲.۶ درصدی، اکنون تنها ۲.۸ درصد از کل نقدینگی را تشکیل میدهند.