اقتصاد۲۴- چینیها از ابتدای سال ۱۴۰۳ برای ساخت مسکن و سه استادیوم ورزشی به تهران میآیند. تحریم سختگیرانه آمریکا بر اقتصاد ایران سبب شده است که تسویه پول نفت صادراتی گرفتار مشکلات عدیده شود و دولت پیشنهاد تهاتر نفت و کالا را با کشورهای متعددی مطرح کند. دراینمیان تهاتر نفت و پروژههای عمرانی مدل دیگری بود که دولت برای دورزدن تحریم مطرح کرد. حالا خبر میرسد که چینیها برای تسویه پول نفت به تهران میآیند تا در بافت فرسوده شهر، مسکن بسازند و سه استادیوم ورزشی احداث کنند؛ اما این تصمیم با مخالفت گسترده کارشناسان و صاحبنظران مواجه شده است و آن را بهنوعی اتلاف پول نفت میدانند. دراینمیان لطفعلی بخشی، اقتصاددان، به «شرق» خبر میدهد که کارزاری راه انداخته و از دولت خواسته است که به جای ساخت استادیوم ورزشی در تهران، از چینیها برای احداث نیروگاه خورشیدی و کاهش ناترازی انرژی استفاده کند.
تهاتر نفت با پروژههای ساخت مسکن و استادیوم ورزشی و فرودگاه امام با انتقادهای گستردهای از سوی کارشناسان مواجه شده است. در ۲۷ دی ۱۴۰۲، مهر از امضای تفاهمنامه با چین برای ساخت استادیومهای ورزشی جدید در تهران نوشت و توضیح داد که مدیران سازمان شهرداری تهران برای ساخت سه مجموعه ورزشی در تهران با شرکتهای چینی مذاکراتی را انجام دادهاند که یکی مربوط به مجموعه ورزشی و یک استادیوم ۳۰ هزارنفری است، مجموعه ورزشی دوم برای معلولان و مجموعه ورزشی دیگری برای دانشآموزان تهرانی است. همچنین کیومرث هاشمی، وزیر ورزش، به صداوسیما گفته است که «شرکت چینی که با آن برای ساخت ورزشگاه جدید تهران قرارداد بستیم، ۸۰ مجموعه ورزشی را در دنیا ساخته است». پیشازاین فارس در چهارم آذر سال جاری خبر داده بود که یک شرکت چینی با همکاری قرارگاه خاتم فاز دو توسعه فرودگاه امام را میسازد. این رسانه به نقل از سعید چلندری، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی، نوشته است که تا فروردین ۱۴۰۳ ساخت ترمینال
۴۱۰ هزار مترمربعی در قالب فاز دوم توسعه فرودگاه آغاز خواهد شد و شرکت چینی هاکان انرژی با همکاری قرارگاه خاتم فاز دو توسعه فرودگاه امام را اجرا میکند. این پروژه شامل ساخت ترمینال ۴۱۰ هزار مترمربعی، باند جدید، تاکسیوی و برج مراقبت جدید است و مدت قرارداد پنج سال خواهد بود. گذشته از این، سرانجام بعد از حدود دو سال تأیید و تکذیب، حضور چینیها در بازار ساختوساز مسکن هم قطعی شد. حضور چینیها در ساختوساز از مهر سال ۱۴۰۰ مطرح و گفته شد که بناست چینیها اجرای طرح نهضت ملی مسکن را با نفت تهاتر کنند؛ اما این خبر در دو سال گذشته مدام تأیید و تکذیب شد تا اینکه شهرداری تهران خبر داد که بناست چینیها را برای نوسازی بافت فرسوده به تهران بیاورد. بهتازگی هم محمدرضا رضاییکوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس یازدهم، به ایلنا گفته است که از اردیبهشت سال ۱۴۰۳ چینیها برای ساختوساز مسکن به ایران میآیند. این تصمیم با انتقاد گسترده کارشناسان بخش مسکن مواجه شده است. در روز بیستویکم مهر ۱۴۰۰، محمدرضا رضاییکوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس، مخالفت مجلس با این موضوع را اعلام کرده و گفته بود: «وقتی بیش از ۵۰۰ هزار مهندس ساختمان در کشور وجود دارند، هیچ دلیلی برای حضور شرکتهای خارجی در طرح تولید مسکن نیست». از آن سو سازندگان مسکن در مصاحبههای متعددی که با رسانهها داشتند، گفتند که این اقدام دولت دخالت در بازار ساختوساز است و اصولا نه از نظر فناوری و نه سرمایه نیازی به شرکتهای خارجی وجود ندارد. برخی دیگر از رسانهها هم این اقدام دولت را حراج نفت تلقی کردند و نوشتند که شایسته نیست درآمد نفتی به جای توسعه زیرساختهای کشور صرف اقداماتی غیرضروری شود. نکته دیگری که مخالفان این ماجرا به آن اشاره میکردند، بحث بدعهدی چینیها در پروژههای عمرانی قبلی بود و به طور مشخص به طرح آزادراه تهران-شمال اشاره میکردند که از سمت چینیها به بهانه تحریم ترک شد.