به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، بُعد عاطفی فاجعه کربلا، اثری پایدار و عمیق در جامعه شیعیان برجای گذاشت که نخستین جلوه آن قیام توّابین بود. این بُعد بهمرور در قالب عزاداری سالانه و ادبیات مرثیه، حتی گروههایی از اهل سنت را نیز تحت تأثیر قرار داد.
پرسش:
بُعد عاطفی فاجعه کربلا چه آثاری در جامعه شیعیان و مسلمانان دیگر داشت؟
پاسخ اجمالی:
یکی از جنبههای حادثه کربلا، بُعد عاطفی آن است. شهادت شانزده تن از اهل بیت پیامبر(ص) به آن صورت استثنایی امری سخت بوده و اندوه ناشی از آن در قلوب شیعه به صورت امری پایدار در آمد. اثر عاطفی آن بلافاصله در شیعه پدیدار شد و توّابین به عنوان اولین گروهی بودند که تحت تأثیر این بُعد قضیه قرار گرفته و به خاطر مقصر دانستن خود، راه قیام و شهادت را انتخاب نمودند.
با نگاهی به آنچه در احادیث امام اللّه علیه و آله) به آن صورت استثنایی امری سخت بوده و اندوه ناشی از آن در قلوب شیعه به صورت امری پایدار در آمد. با نگاهی به آنچه در احادیث امامان(علیهم السّلام) درباره اقامه عزاء و زیارت مرقد امام حسین(علیه السّلام) وارد شده میتوان دریافت که به سرعت بعد عاطفی کربلا جای خود را در جامعه شیعه باز کرده و حتی گروههایی از سُنّیان را نیز به خود جذب کرد. به مرور عزاداری سالانه آغاز شد. ادبیات شیعی نیز تحت تأثیر این قضیه و سایر رخدادهای خونینی که برای شیعیان (اعم از زیدی با امامی) پیش آمد، ادبیاتی مبتنی بر «مرثیه» شد.
بدین ترتیب باید در جامعه شیعه آثار این حرکت عاطفی-ادبی را دنبال کرد. از آن پس نام امام حسین(علیه السّلام) همراه با گریه بوده و عاشورا مهمترین حادثه غمگینانه (تراژدی) در تاریخ به شمار میآمد. گریه برای امام(علیه السّلام) ثوابی بیاندازه و رفتن به زیارت مرقد امام حسین(علیه السّلام) پاداشی فزون از حد داشت. این بُعد عاطفی کم کم توسعه بیشتری یافت و ایام وفیات سایر امامان نیز به عنوان ایام عزاء مطرح شد. جالب است بدانیم که بعدها کاشفی این روضهخوانی را به تمامی انبیا تسری داد.
منبع:حوزه