مهمترین تکنولوژی سال ۲۰۲۳ در انتهای سال هفتههای پر اتفاقی را پشت سر گذاشت. در ۲۸ نوامبر، ابوظبی یک شرکت جدید هوش مصنوعی به نام AI71 را به پشتوانه دولت راهاندازی کرد، شرکتی که قرار است مدل زبانی بزرگی به نام Falcon را عرضه کند. ۱۱ دسامبر شرکت Mistral، مدل ساز هفت ماهه فرانسوی از یک دور جذب سرمایه ۴۰۰ میلیون دلاری خبر داد، اتفاقی که ارزش این شرکت را به بیش از ۲ میلیارد دلار میرساند. چهار روز بعد یک استارتآپ جدید هندی به نام Krutrim از اولین LLM چندزبانه هند رونمایی کرد و درکمتر از یک هفته Sarvam، یک استارتآپ پنج ماهه، ۴۱ میلیون دلار سرمایه را برای ساخت مدلهای زبانی مشابه با زبان هندی جذب خود کرد.
از نوامبر ۲۰۲۲ که اوپنایآی، یک شرکت آمریکایی، ChatGPT، ابزاری برای شبیهسازی مکالمات انسانی، را روانه بازار کرد، تقریبا هر ماه با اخباری از این قبیل روبرو هستیم. شاید سه خبری که گفتیم در این سیل اخبار بی اهمیت جلوه کنند اما با نگاهی دقیقتر متوجه مساله مهمی میشویم. هر سه شرکت، هرکدام به یک روش، میخواهند قهرمان ملی هوش مصنوعی باشند. فیسل البنایی از شورای تحقیقاتی فناوریهای پیشرفته در ابوظبی، آژانسی حامی استارتآپ Emirati، میگوید: «ما میخواهیم AI71 با نمونههای بینالمللی مثل اوپنایآی رقابت کند.» امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه نیز به تازگی گفت: «آفرین به Mistral، این نبوغ فرانسوی است.» بهاویش آگاروال، بنیانگذار Krutrim، نیز معتقد است چتجیپیتی و دیگر مدلهای زبانی مبتنی بر زبان انگلیسی «نمیتوانند فرهنگ، زبان و اخلاقیات ما» را پوشش دهند. ویویک راگهاوان، همبنیانگذار Sarvam میگوید این استارتآپ از آنجایی کار خود را با زبان هندی آغاز کرده است که «در حال ساخت یک شرکت هندی هستیم.»
هوش مصنوعی همین حالا هم قلب جدال فناورانه آمریکا و چین است. در طول یک سال گذشته هرکدام از این دو کشور برای ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری روی این تکنولوژی برنامهریزی کردهاند. دیگر کشورها هم نمیخواهند از این روند عقب بمانند یا برای این فناوری مهم وابسته کشوری خارجی باشند و قدرتشان محدود شود. در یک سال گذشته شش دولت دیگر (انگلستان، فرانسه، آلمان، هند، عربستان سعودی و امارات) با تمرکز ویژه بر این تکنولوژی روی هم رفته ۴۰ میلیارد دلار را به سرمایهگذاری در این بخش اختصاص دادند. بیشتر این سرمایهها به خرید واحدهای پردازنده گرافیکی (GPUها، نوعی چیپ که منشا هوش AI است) و کارخانههای ساخت چنین چیپهایی اختصاص دارد و در مرحله بعد هم شاهد حمایت از شرکتهای هوش مصنوعی هستیم. ماهیت و میزان مداخله دولتها اما از دولتی تا دولت دیگر متفاوت است. شاهد اولین روزهای جنگی در صنعت هوش مصنوعی هستیم و سنگربندیها در حال شکلگیری است.