بمباران حقیقت توسط اخبار جعلی

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در تاریخ جنگ­ها همواره نشانه خطر با صدا و آتش شناخته شده است. انفجار، ویرانی و تلفات انسانی تصویری آشنا از خشونت به دست می دهد. اما جهان معاصر گونه ای تازه از تخریب را تجربه می کند، تخریبی که نه با انفجار بلکه با روایت آغاز می شود. در این نوع نبرد آن­چه هدف قرار می­گیرد شهر و زیرساخت نیست بلکه قوه تشخیص یک ملت است و خبر جعلی در چنین وضعی به ابزاری بدل می­شود که آرام و بی صدا بنیان فهم مشترک جامعه را فرسوده می­کند و اگر بمب هسته ای نقطه ای را نابود می­کند خبر جعلی توان آن دارد که میدان داوری یک جامعه را به تدریج از درون تهی سازد.

بنابر روایت تسنیم، جامعه انسانی تنها با قدرت سخت دوام نمی آورد و آن­چه ملت­ها را در لحظه های دشوار حفظ می کند شبکه­ای از اعتماد شناختی است، یعنی اطمینان عمومی به این­که واقعیت قابل فهم است و تصمیم جمعی می­تواند بر پایه داده­هایی نسبتاً معتبر شکل گیرد و هنگامی که این اعتماد آسیب ببیند حتی قدرتمندترین ساختارهای سیاسی و اقتصادی نیز در معرض تزلزل قرار می­گیرد و خبر جعلی دقیقاً در همین نقطه عمل می­کند و هدف آن صرفاً انتشار یکوشته­های روی تصویر می­تواند نشانه ­هایی از دستکاری را آشکار کند.

با این همه مهم­ترین سپر دفاعی در برابر عملیات شناختی یک اصل ساده اما عمیق است و آن آرام سازی تصمیم است. جنگ شناختی بر سرعت و هیجان تکیه دارد و اگر مخاطب پیش از باور یا بازنشر یک خبر اندکی مکث کند و از خود بپرسد این روایت چه احساسی در او ایجاد می­کند و چه کسی از انتشار آن سود می­برد  بسیاری از زنجیره­های جعل از همان ابتدا متوقف می­شود و باید گفت که قدرت یک جامعه تنها در توان نظامی آن خلاصه نمی­شود. جامعه­ای که توان تشخیص خود را حفظ کند از درون استوار باقی می­ماند و  خبر جعلی می­تواند از بمب خطرناک تر باشد زیرا بمب شهر را ویران می­کند اما جعل خبر عقل جمعی را به زوال می­کشاند. بازسازی ساختمان های ویران شده ممکن است اما بازسازی اعتماد و تشخیص بسیار دشوارتر است، از همین رو در روزگار جنگ شناختی هر شهروند آگاه به اندازه یک سنگر اهمیت دارد و هر مکث مسئولانه گامی در دفاع از حقیقت و انسجام ملی به شمار می آید.