یکی از مشکلات اصلی که ارز چند نرخی به همراه دارد، نبود شفافیت در نرخ ارز است. وقتی نرخ ارز ثابت و مشخص نیست، تولیدکنندگان و کارآفرینان نمیتوانند برنامهریزی دقیقی برای تولید و سرمایهگذاری خود داشته باشند
جوان آنلاین: یک کارآفرین برتر معتقد است، ارز چند نرخی به جای حمایت از تولید داخلی، عملاً باعث افزایش بیکاری و تضعیف تولیدات ملی میشود. در این سیستم، ارز با نرخهای ترجیحی در اختیار واردکنندگان قرار میگیرد تا کالاهای خارجی وارد کشور شود. این امر منجر به ایجاد رقابت ناعادلانه بین تولیدکنندگان داخلی و خارجی میشود، چراکه تولیدکنندگان داخلی با هزینههای بالاتری مواجه هستند و توان رقابت با کالاهای ارزان وارداتی را ندارند. نتیجه این سیاست، تعطیلی واحدهای تولیدی، افزایش بیکاری و وابستگی بیشتر به واردات است، در حالی که اقتصاد کشور به جای تقویت تولید ملی، بیکاری را از کشورهای دیگر وارد میکند.
یکی از مهمترین انتظارات در قبال اصلاح وضعیت ارزی کشور، مسئله حرکت به سمت تک نرخی کردن ارز و همچنین کاهش فساد نظام ارزی چندنرخی با تک نرخ شدن ارز است که در وضعیت ارز سه نرخی موجود، موجب ایجاد فساد، رانت و امضاهای طلایی برای مدیران بانک مرکزی در جهت تخصیص ارز برای واردات کالاهای اساسی یا کالاهای سرمایهای شده است و مشکلات دوچندانی را برای اقتصاد کشور ایجاد کرده است. ارز چند نرخی یکی از چالشهای بنیادین در اقتصاد کشور ماست که به دلیل شرایط خاص اقتصادی و کمبود منابع ارزی، بهعنوان یک راهکار موقتی معرفی شده است. با این حال، تأثیرات گستردهای که این سیاست بر تولیدکنندگان، صادرکنندگان و کارآفرینان دارد، آن را به یکی از مسائل مهم و بحثبرانگیز در اقتصاد تبدیل کرده است. این سیستم که در آن نرخهای مختلفی برای ارز خارجی در نظر گرفته میشود، نه تنها از شفافیت اقتصادی فاصله دارد، بلکه برنامهریزی و سرمایهگذاری را برای فعالان اقتصادی به شدت پیچیده و دشوار میسازد.
در همین راستا، به منظور بررسی دقیقتر تأثیرات ارز چند نرخی بر تولید و اشتغال، با سیده فاطمه مقیمی، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران به گفتگو نشستیم. وی با اشاره به چالشهای جدی این سیاست برای تولیدکنندگان داخلی، گفت واردات بیکاری به جای حمایت از تولید داخلی، نتیجه مستقیم این رویکرد است و بر لزوم بازنگری و اصلاح سیاستهای ارزی برای تقویت تولید ملی تأکید داشتند.
مقیمی با اشاره به مشکلات ارز چند نرخی برای کارآفرینان خاطرنشان میکند: یکی از مشکلات اصلی که ارز چند نرخی به همراه دارد، نبود شفافیت در نرخ ارز است. وقتی نرخ ارز ثابت و مشخص نیست، تولیدکنندگان و کارآفرینان نمیتوانند برنامهریزی دقیقی برای تولید و سرمایهگذاری خود داشته باشند. این قطعیت نداشتن، باعث میشود، هزینههای تولید به طور مستقیم تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز قرار گیرد و این امر میتواند به افزایش هزینههای تولید و در نهایت کاهش رقابتپذیری محصولات داخلی منجر شود. در چنین شرایطی، تولیدکنندگان نمیدانند چه مقدار باید برای مواد اولیه، تجهیزات یا نیروی کار هزینه کنند و این اطمینان نداشتن باعث میشود، برنامهریزی بلند مدت برای بسیاری از کسبوکارها غیرممکن شود.