نازنین ناصری
روزنامه شرق
۱۵ آذر روز جهانی خاک نام گرفته تا این منبع مهم فراسرزمینی مورد توجه جهانیان قرار بگیرد. زندگی انسان بعد از آب به خاک گره خورده؛ خاکی که از چهار بخش مواد معدنی، آلی، آب و هوا تشکیل شده است.
این منبع ارزشمند کارکردهای مختلفی ازجمله تولید محصول، ترسیب کربن، دفن زباله و رفع آلودگیها را دارد. کشاورزی اولین کاربری است که در ارتباط با خاک در ذهن ما شکل میگیرد؛ چراکه امنیت غذایی انسان به این منبع گرانبها وابسته است.
حاصلخیزی خاک برای انواع فعالیتها و ریزفعالیتهای کشاورزی وابسته به مواد آلی و کربن آلی خاک است. ماده آلی خاک میتواند شامل اجزای زنده یا مرده در حال تجزیه باشد و به مجموعه تمام مواد آلی طبیعی موجود در خاک ماده آلی خاک گفته میشود. بهطوری که بقایای گیاهی و جانوری ۹۵ درصد مواد آلی خاک و جمعیت زنده میکروبی پنج درصد آن را تشکیل میدهد.
در خاکهای کشاورزی مقدار ماده آلی خاک بین یک تا پنج درصد متغیر است. طبق مطالعات ۹۰ درصد کیفیت خاک وابسته به ماده آلی خاک است؛ خاک بزرگترین منبع ذخیره کربن در خشکی است. مناطق مختلف کشور ازجمله استانهای گیلان، مازندران، گلستان، فارس، اصفهان و خراسان با کاهش مقدار کربن آلی خاک مواجهاند.
