بسیاری از ساکنان برلین در نخستین صبح پس از احداث دیوار، ناگهان خود را از دوستان یا اعضای خانوادهشان در نیمه دیگر شهر جداشده یافتند. برلینیهای غربی به رهبری شهردارشان، ویلی برانت، در اعتراض به دیوار تظاهرات کردند.
۲۲ مرداد ۱۴۰۵ –
۱۹:۰۵
کمی پس از نیمهشب ۱۳ اوت ۱۹۶۱ [۲۲ مرداد ۱۳۴۰]، سربازان آلمان شرقی شروع به کشیدن سیمخاردار و چیدن آجر به عنوان مانعی میان برلین شرقیِ تحت کنترل شوروی و بخش غربی و دموکراتیک شهر کردند.
پس از جنگ جهانی دوم، آلمان شکستخورده به مناطق اشغالی شوروی، آمریکا، بریتانیا و فرانسه تقسیم شد. شهر برلین نیز، اگرچه از نظر فنی در منطقه تحت اشغال شوروی قرار داشت، به همین ترتیب تقسیم شد و شوروی کنترل بخش شرقی شهر را در دست گرفت.