
اقتصاد ۲۴- ایران از امکان تبادل انرژی با همه همسایگانی که با آنها مرز زمینی دارد برخوردار است؛ به طوری که از گوشه جنوب شرقی، پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، آذربایجان، ارمنستان و ترکیه، امکان تبادل داریم؛ یعنی میتوانیم هم صادرات و هم واردات داشته باشیم. از سویی نیز صادرات برق منبع تامین ارز برای وزارت نیرو است. بخش برق ما سالانه حدود ۱.۲ میلیارد دلار نیازهای ارزی دارد. این نیازها به معنای تجهیزات لازم، قطعات یدکی و لوازم و چند واحد از نیروگاههاست که بر اساس مصوبات شورای اقتصاد به صورت B.O.T اجرا شده و ما خرید ارزی از آنها داریم. این عددی است که در سال باید تامین کنیم تا چرخ این صنعت بچرخد.
علاوهبر این در ارز هم به میزان زیادی متکی به صادرات هستیم و یکی از بزرگترین مشتریهای ما عراق است. ایران از سال ۲۰۰۴ میلادی صادرات برق به عراق دارد. بررسیها در مورد تراز تجاری مبادلات برق در میان کشورهای همسایه ایران نشان میدهد که برخی کشورهای منطقه دارای تراز تجاری منفی و برخی دیگر دارای تراز تجاری مثبت هستند. به عنوان نمونه کشورهای همسایه شرقی ایران یعنی پاکستان و افغانستان و نیز کشور عراق به عنوان همسایه غربی، از جمله همسایگانی هستند که با توجه به ناترازی تولید و مصرف برق به واردات برق روی آورده اند و دارای تراز تجاری منفی در این رابطه هستند.
بر اساس آمار و اطلاعات آژانس بین المللی انرژی (IEA) کشور عراق سالانه تنها ۹ تراوات ساعت واردات برق دارد و ظرفیت تولید برق این کشور به قدری نیست که بتواند صادراتی داشته باشد، بنابراین دارای تراز تجاری منفی ۹ تراوات ساعت در سال است. کشور پاکستان نیز در حوزه صادرات برق فعالیتی ندارد و با ۰.۵ تراوات ساعت واردات برق دارای تراز منفی در این رابطه است. همچنین کشور افغانستان نیز با سالانه ۵.۵ تراوات ساعت واردات دارای تراز منفی در بخش تجارت برق است.
