شناسنامه
نویسنده و کارگردان: ناصر تقوایی
فیلم بردار: محمود کلاری
تهیه کننده: ناصر تقوایی، هارون یشایایی، محمدعلی سلطان زاده
بازیگران: اکبر عبدی، ثریا حکمت، حسین سرشار، غلامحسین نقشینه
خلاصه داستان: در
بحبوحه انقلاب گروهبان مکوندی به ماسوله می رود و مردم را آزار می دهد. او
برای آن که منطقه تحت نفوذش از شهرهای دیگر کم نیاورد، حکومت نظامی اعلام
می کند. کسبه بازار، معلم ها و دانش آموزان مدرسه با او مقابله می کنند و
فرزندش را می آزارند. هم زمان با فرار شاه از کشور به پاسگاه تحت فرماندهی
او که جشنی به بهانه ارتقای درجه مکوندی در آن برپاست، هجوم می برند و
بساطش را به هم می ریزند.
ناصر تقوایی بیش از
یک دهه بعد از پیروزی انقلاب، داستانی را انتخاب می کند که سوژه ای مرتبط
با مبارزات مردمی و وضعیت مملکت در رژیم سابق دارد. تقوایی هر چند به سیاق
اکثر فیلم های مرتبط با انقلاب، روایتی از یک قریه دور از مرکز را به تصویر
می کشد و خواه ناخواه به فیلم وجهی تمثیلی می بخشد اما با یک فیلم نامه
منسجم و به دور از شعارزدگی سویه دیگری از این جنس سینمایی را پیش روی
مخاطب قرار می دهد. برخلاف فیلم های شعاری ساخته شده در سالیان قبل، «ای
ایران» فارغ از ایدئولوژی پردازی های مرسوم عمل می کند و پیش از هر چیز یک
فیلم سینمایی درست، هنرمندانه و خوش ساخت است.
کنش و واکنش آدم ها
باورپذیر است و با طرز فکر و میزان آگاهی آن ها تناسب دارد. مکوندی انگار
سمبل نظام طاغوتی حاکم بر کشور است که به جای حل مشکل، تنها به سرکوب و
تهدید مردم می پردازد. فیلم البته نهایتا پیامی ملی گرایانه دارد و چنان که
از نامش هم پیداست، آزادی و آبادی ایران را بر هرچیز ارجح می داند و شاید
همین امر باعث شد که در زمان ساخت، چندان به مذاق برخی گروه های سیاسی خوش
نیاید. کاری که تقوایی کرد به نوعی بازخوانی قصه انقلاب بود با استفاده از
یک داستان تمثیلی و مبتنی بر نظرگاه عامل ستم. حال آن که بیشتر فیلم های
مرتبط با انقلاب داستان را از منظر مبارزین روایت می کردند. فارغ از این
حواشی، تقوایی با وسواس و دقت خود توانست یکی از بهترین فیلم های مرتبط با
مبارزات انقلابی را بسازد.
او حتی چون معتقد
بود که سرود «ای ایران» دارای ایرادهای است، با م.آزاد- شاعر شهیر معاصر-
مشاوره کرد و قسمت هایی از متن سرود را تغییر داد. ناصر چشم آذر هم این
قطعه را دوباره برای فیلم تنظیم کرد و سکانس اجرای سرود به رهبری آقای
سرودی (حسین سرشار) از درخشان ترین قسمت های فیلم است.
تقوایی کوشید طیف
های مختلف دخیل در مبارزات انقلابی را در فیلمش بازنمایی کند و از طرف دیگر
نقبی زد به زندگی شخصی و خصوصی عمال حکومت و به جای ساخت شخصیتی مطلقا
شرور و تخت، به یک پرداخت چندلایه و انسانی از آن ها رسید. اکبر عبدی یکی
از بهترین بازی های عمرش را در این فیلم و در نقش مکوندی ارائه داده است.
با فیلم های انقلابی سینمای ایران آشنا شوید
ناصر تقوایی بیش از یک دهه بعد از پیروزی انقلاب، داستانی را انتخاب می کند که سوژه ای مرتبط با مبارزات مردمی و وضعیت مملکت در رژیم سابق دارد.
ناصر تقوایی بیش از یک دهه بعد از پیروزی انقلاب، داستانی را انتخاب می کند که سوژه ای مرتبط با مبارزات مردمی و وضعیت مملکت در رژیم سابق دارد.
