مدیران فارابی میگفتند ما باید امسال پنج فیلم بسازیم و در جشنواره حضور داشته باشیم. پس مجبور میشدند بین بد و بدتر، بد را انتخاب کنند
جوان آنلاین: بنیاد سینمایی فارابی طی سالهای گذشته با چالشهایی جدی در تولید فیلمهای باکیفیت و مورد اقبال مخاطبان مواجه بوده است. بسیاری از آثار تولیدشده در این نهاد، بهرغم برخورداری از حمایتهای مالی و ساختاری نتوانستهاند انتظارات را برآورده کنند و اغلب در گیشه با شکست مواجه شدهاند. تغییر مدیریت در فارابی و انتصاب حامد جعفری – تهیهکننده شناختهشده حوزه انیمیشن ـ امیدهایی تازه نسبت به تحولی ساختاری در مسیر فیلمسازی این بنیاد پدید آورده است. برای بررسی ابعاد این تغییر و ارزیابی وضعیت فعلی تولید در بنیاد سینمایی فارابی، با محمدرضا مقدسیان، منتقد و کارشناس سینما گفتوگویی داشتهایم که در ادامه میخوانید.
برخی منتقدان معتقدند فارابی دیگر مثل دهه ۶۰ کارکرد ندارد و باید کارکرد آن را در شرایط امروز بازتعریف کرد. از نظر شما چنین گزارهای صحیح و درست است؟
سینمای ایران هم در دهه۶۰ و هم امروز به شکل مستمر، بخش اصلیاش به شکل دولتی و حاکمیتی اداره شده است. همچنین بعضی سازمانها و ارگانها هم به شکل مستقیم و هم به شکل غیرمستقیم برای فیلمسازی هزینههایی انجام میدهند تا برخی مفاهیمی که برای حاکمیت در اولویت است از طریق سینما بیان شود، اما در تمام اینها باید این هدف وجود داشته باشد که فیلمها قابلیت و جذابیتهای سینمایی داشته باشند تا بتوانند مخاطب جذب کنند، بفروشند و به لحاظ اقتصادی توجیه داشته باشند. بحث کیفیتگرایی در دهه ۶۰ به واسطه ظرفیتهایی که در نسل کارگردانان آن زمان وجود داشت، کم و بیش رقم میخورد، اما هر چه به سمت جلو آمدیم شرایط تغییر کرد. همچنین بحثهایی درباره اینکه اقتصاد سینما باید مستقل باشد و فیلمها باید بتوانند پول خودشان را در بیاورند، بیشتر شد، اما سیاستی که اعمال میشد برای اینکه فیلمها بتوانند این کار را انجام بدهند سیاست دقیق و درستی نبود. واقعیت این است که از همان ابتدا تا امروز بیشتر فیلمسازان ما به مثابه گوشت قربانی به بنیاد سینمای فارابی نگاه میکنند. این درباره فیلمسازان نسل جدید بیشتر صدق میکند. از اواخر دهه ۹۰ بخش زیادی از کسانی که سراغ بنیاد سینمایی فارابی میآیند، فکر میکنند بخشی از بودجه فارابی برای فیلمسازی حق و سهم آنهاست.
چرا این تغییر نگاه و رویکرد در فیلمسازان نسبت به فارابی اتفاق افتاد؟